Artikelen

Jaargang 10 nummer 14 2019
Redactioneel

Van de redactie.

Lees verder
Inhoud

Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.

Lees verder
De inzet van jeugdliteratuur op de pabo: effectief?

In dit artikel presenteren we een samenvatting van een studie naar het lezen van jeugdliteratuur in het curriculum van de pabo (Reiling, 2017). De studie is onderdeel van een groter onderzoeksproject binnen het Lectoraat Narratieve Professionele Identiteit van Katholieke Pabo Zwolle (KPZ). De ambitie van dit project is bij te dragen aan het creëren van een sterke leescultuur voor zowel de pabo als het basisonderwijs in geïntegreerde curricula met daarin veel ruimte voor kritische geletterdheid en dialoog. De missie hierbij is om bij te dragen aan de ontwikkeling van leraren die zelf graag lezen en de brede ontwikkeling van kinderen voeden met jeugdliteratuur.

Lees verder
Lezen met plezier; een onderzoek naar factoren die het (voor)leesplezier bij kinderen van nul tot twaalf jaar stimuleren

Uit onderzoek blijkt dat kinderen die plezier hebben in lezen, vaker lezen en daardoor steeds leesvaardiger worden (Stichting Lezen, 2013a). Daarnaast blijkt dat lezen een bewezen positief effect heeft op de taalvaardigheid en de sociaal-emotionele ontwikkeling (Krashen, 2004; Meelis-Voorma, Moolenaar & Overmeijer, 2012; Stalpers, 2007). Maar helaas vindt een aantal kinderen lezen niet leuk. Deze kinderen vermijden het lezen, waardoor het niveau van de leesvaardigheid achterblijft ten opzichte van de ontwikkeling die van hen verwacht wordt. Een herkenbaar probleem uit de praktijk. Dit artikel beschrijft de resultaten van een bachelor-onderzoek naar de mate waarin de succesfactoren voor leesbevordering (Stichting Lezen, 2012b) zichtbaar zijn op een basisschool en een
kinderdagverblijf.

Lees verder
De kracht van goede gesprekken voor de ontwikkeling van communicatieve vaardigheden

In onderwijs (en opvoeding) proberen we kinderen de benodigde kennis, vaardigheden en houdingen aan te leren waarmee zij in verschillende sociale situaties taal kunnen gebruiken om hun communicatieve doelen te bereiken. Het is belangrijk dat we in onderwijs al vanaf jonge leeftijd expliciet aandacht schenken aan de ontwikkeling van de communicatieve vaardigheden van kinderen. In dit artikel laten we zien wat de kracht kan zijn van het voeren van goede gesprekken met kinderen voor het verbeteren van hun communicatieve taalvaardigheid.

Lees verder
Taalontwikkelingsstoornis en meertaligheid

Kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben veel moeite met het leren van taal, zonder dat hier een duidelijke verklaring voor is. Gepaste begeleiding en hulp is essentieel voor deze kinderen, maar TOS is, zeker bij meertalige kinderen, niet altijd gemakkelijk te herkennen. Sommige meertalige kinderen hebben namelijk een taalachterstand door onvoldoende blootstelling aan een taal, en deze achterstand kan op TOS lijken. Dit artikel bespreekt de gevolgen van TOS en meertaligheid voor de taalontwikkeling van een kind en gaat in op implicaties voor het onderwijs.

Lees verder
Begrijpend lezen moet je leren!

De Florentijnse meesterspeurder-monnik Lapo Mosca, hoofdfiguur in een aantal Middeleeuwse thrillers van Hélène Nolthenius, hanteert de gevleugelde uitspraak: ‘Lezen zonder te begrijpen is als jagen zonder te vangen!’ In die tijd, vóór de (Europese) uitvinding van het buskruit, was jagen mét vangen essentieel om in de noodzakelijke levensbehoeftes te voorzien. Als de vaardigheid om begrijpend te lezen wordt vergeleken met die levensbehoefte, dan is daarmee het belang ervan evident.

Lees verder
Experimenteren en redeneren bij Wetenschap en Technologie

Hoe haal je het maximale uit je onderwijs in Wetenschap en Technologie (W&T)? En welke rol speelt taal daarbij? In dit artikel laten we de relatie zien tussen taal en W&T en presenteren we de opzet en resultaten van een grootschalig onderzoek in groep 6 van de basisschool. Tot slot beschrijven we de ervaringen met de ontwikkelde lesmaterialen die gratis beschikbaar gesteld zijn en doen we een aanzet voor de volgende stap in de vertaalslag van de inzichten naar de onderwijspraktijk.

Lees verder
De paradox van het schrijfonderwijs: we weten hoe het moet, maar wie doet het?

In september verscheen in de Vlaamse krant De Morgen een artikel waarin werd beweerd dat studenten die instromen aan de universiteit “niet meer kunnen schrijven”. Het artikel kreeg heel wat weerklank in de media en zorgde voor een oprisping van verwijten aan het adres van het funderend onderwijs, met als rode draad: er moet meer aandacht gaan naar de ontwikkeling van schrijfvaardigheid in het primair en voortgezet onderwijs. In deze bijdrage verken ik het probleem en zoek naar oplossingen. Dat levert een schijnbare paradox op: op basis van wetenschappelijk onderzoek lijken we over heel wat bruikbare recepten te beschikken voor effectief schrijfonderwijs, maar veel animo om te koken lijkt er niet te zijn.

Lees verder
Blikvangers

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO.

Lees verder
Kenmerken van effectief schrijfonderwijs

Ter ondersteuning van het ontwikkelteam Nederlands van Curriculum.nu verzorgde SLO een aantal overzichtspublicaties voor verschillende domeinen van het taalonderwijs Nederlands. Voor elk van die domeinen wordt een stand van zaken gepresenteerd en worden aanbevelingen gedaan voor het curriculum van de toekomst (zie ook de Blikvangers in dit nummer). In dit korte artikel bieden we een aantal highlights uit de overzichtspublicatie voor het schrijfonderwijs (Hoogeveen, 2018).

Lees verder
Agenda

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente bijeenkomsten waarin EDventure, LOPON2 of SLO een rol hebben.

Lees verder