Weten

Rode krullen in je schrift – een goed gevoel in de rekenles – Hans ter Heege
Slecht presteren, gebrek aan zelfvertrouwen krijgen, beurten ontwijken, angsten en schuldgevoelens, nog slechter presteren... hoe kun je bij een zwakke rekenaar deze vicieuze cirkel doorbreken? Door een positief pedagogisch klimaat...
Lees verder
Hoe bollebozen rekenen – Inzicht in denkprocessen van begaafde rekenaars – Jo Nelissen
Begaafde kinderen willen net als andere kinderen graag hun rekenideeën met anderen uitwisselen. Het enige waarin ze zich onderscheiden is dat zij na een opgelost vraagstuk meteen een nieuwe opgave willen krijgen om hun nieuwe inzicht op uit te proberen.
Lees verder
Sommen die je morgen kunt gebruiken – Rekencontexten moeten herkenbaar zijn
Het rekenonderwijs aan allochtone volwassenen moet maatschappelijk relevant zijn. Wat ze vandaag leren moeten ze bij wijze van spreken morgen op de markt kunnen gebruiken. In hoeverre mogen we deze eis ook aan het rekenonderwijs aan kinderen stellen?
Lees verder
Het Nederlandse rekenonderwijs als exportartikel – Mental calculation ingevoerd in Engeland
Bij ons is het realistische rekenonderwijs overal volledig ingeburgerd. In Engeland wil graag in onze voetsporen treden, maar dat gaat niet zo maar. Vragen en problemen die daar rijzen, kunnen ons opnieuw aan het denken zetten.
Lees verder
2400, daar hoef je niet eens naar te kijken! Getalgevoel als grondslag voor reken-wiskundige kennis
Kees Buijs schrijft over getallen en getalrelaties. Hij laat zien met hoeveel plezier kinderen onderzoek doen naar getallen. De leerlingen verdelen getallen op grond van eigenschappen in groepen en ontwikkelen zo hun getalgevoel en rekenvaardigheid.
Lees verder
De rijkdom van geld – De rol van geld in het reken-wiskundeonderwijs
Met pen kun je nog veel meer doen dan u dacht. Geld als didactisch hulpmiddel kan in het reken-wiskundeonderwijs vele deuren openen. Een pleidooi voor de ontwikkeling van gecijferde waaraan geld een rijke bijdrage kan leveren.
Lees verder
Met sprongen vooruit – Een boekbespreking
In 2001 promoveerde Julie Menne op haar proefschrift 'Met sprongen vooruit'. De landelijke pers toonde veel belangstelling voor haar productieve oefenprogramma waarmee zwakke rekenaars tijdens de reguliere rekenles hun achterstand kunnen inhalen.
Lees verder
Vorige week wisten ze dat nog wel – De grillige groei van wiskundige kennis
Leerprocessen verlopen niet altijd constant en geleidelijk en de opbrengsten zijn ook niet altijd zo zichtbaar en meetbaar. Willem Vermeulen beschrijft het springerige karakter van leerprocessen.
Lees verder
Een voorstel voor nieuwe kerndoelen – Wat vindt u ervan?
Het voorstel om nieuwe kerndoelen voor het basisonderwijs in te voeren doet veel stof opwaaien. In dit artikel beschrijven 15 werkers aan de basis hoe zij de toekomst van het vak rekenen-wiskunde zien als de nieuwe kerndoelen ongewijzigd ingevoerd worden.
Lees verder
Leerkracht, leerling, leerstof – Oefenen, samenspel van drie factoren
Elke dag een kwartiertje gezamenlijk, productief, mondeling, inzichtelijk oefenen is een voorwaarde voor succesvol reken-wiskundeonderwijs. Dat is de boodschap van Adri Treffers. Hij laat zien dat oefenen speels kan zijn, ook zonder spel-vorm.
Lees verder
Hoofdrekenen in de hoogste leerjaren – Spelenderwijs verder
Hoofdrekenen en schattend rekenen moeten leerlingen ook inzetten bij breken, kommagetallen, verhoudingen en procenten. Als het leren van dat hoofdrekenen ook nog op een speelse manier gebeurt dan is iedereen enthousiast.
Lees verder
Kerndoelen, wat kunnen we ermee? – Status-quo of vernieuwingsimpuls?
Hans ter Heege neemt de huidige kerndoelen, geldend sinds 1998, onder de loep en doet wijzigingsvoorstellen die voor het reken-wiskundeonderwijs een stimulans tot vernieuwing kunnen zijn.
Lees verder
Haal meer uit de CITO-toets – Een goede signalering als eerste stap
Onze leerlingen worden volop getoetst. Maar wat doen we vervolgens met de toetsresultaten? Komen die onder in de kast? Of kan een goed foutenanalyseinstrument een opstap bieden tot verdere hulp?
Lees verder
We doen even alsof dit een klas is – Promotie-onderzoek over het visualiseren van wiskunde
In 2002 promoveerde Ivanka van Dijk op haar onderzoek naar het visualiseren van wiskunde. Zij vroeg zich af of het mogelijk zou zijn om leerlingen hun eigen denkmodellen te laten tekenen in plaats van deze kant-en-klaar aan te reiken.
Lees verder
Betekenisvol rekenen – Op zoek naar de wiskunde in een contextopgave
Hoe los je een contextopgave op? De eerste stap bestaat uit het maken van een wiskundige vertaling, een wiskundige interpretatie van de context. Klassengesprekken over hoe je dat kunt doen zijn van groot belang.
Lees verder
Altijd je reken-gereedschap bij de hand – Leerlingen ontwikkelen hun eigen reken-wiskundige modellen
Als leerlingen de werking van een model niet doorzien, kan dat model geen steun bieden in de reken-wiskundeles. Modellen die leerlingen zelf bedenken en in klassengesprekken ontwikkelen worden vaak wel begrepen en kunnen dus hulp bieden bij de opgaven.
Lees verder
Maak er geen punt van maar een komma – Reken-wiskundeonderwijs van basisschool naar basisvorming
Hoe kunnen we een brug slaan tussen het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool en dat in het voortgezet onderwijs? Nog steeds dreigen kinderen tussen wal en schip te raken. Kijken in elkaars keuken is 1 belangrijke voorwaarde om de kloof te overbruggen
Lees verder
Onderwijzen van formele wiskunde in het basisonderwijs – Het proefschrift van Ronald Keijzer
Ronald Keijzer promoveerde op een proefschrift over beukenonderwijs. De resultaten geven de reken-wiskundedidactici weer volop stof tot nadenken en discussiëren.
Lees verder
Een nieuwe rekenmachine voor de basisschool – Meer venster, minder knoppen
Het gebruik van de rekenmachine blijft een onderwerp van discussie. Er moet aandacht voor zijn, maar wat is een goede manier om dit te doen? De auteurs beschrijven de onmisbare kenmerken van een rekenmachine die geschikt is voor gebruik op de basisschool.
Lees verder
Fouten maken is niet erg – Respecteer de ideeën van kinderen
Leerkrachten die hun leerlingen een vaste oplossingsmanier voorschrijven doen hen tekort. Wie bovendien ongeduldig eist dat ze de voorgeschreven manier onmiddellijk foutloos na kunnen bootsen maakt onzekere rekenaars die niet snel een eigen idee proberen
Lees verder
Hallo, 8 x 8! Een experiment met tutorrekenen
Tutorrekenen vraagt heel wat organisatie en voorbereiding maar de resultaten zijn zo bijzonder dat het alle moeite meer dan waard is. Niet alleen stijgen de leerresultaten, ook de sfeer op school en de contacten tussen de leerlingen verbeteren enorm.
Lees verder
Wie het kan verwoorden snapt het – Niveaudifferentiatie in de bovenbouw
Houd de groep bij elkaar, maar laat elke leerling op zijn of haar eigen niveau en met zelfgekozen middelen aan een gezamenlijke opgave werken. Wissel oplossingsmanieren onderling uit en waardeer elke aanpak. Zo houdt u rekening met verschillen.
Lees verder
Alles of niets – Probleemoplossen door goede rekenaars –
De opvatting dat je je over goede rekenaars geen zorgen hoeft te maken is nodig aan herziening toe. Als goede rekenaars uitgedaagd worden om een onbekend probleem aan tapes, blijken hun mogelijkheden soms beperkter dan vooraf werd gedacht.
Lees verder
Niet alleen voor bollebozen – Probleemgericht onderwijzen
Wanneer geschikte problemen in een klassikale, interactieve onderwijssetting worden aangeboden, voelen alle leerlingen zich uitgedaagd en zijn het niet alleen de bollebozen die met mooie oplossingen komen.
Lees verder
Context, een verhaal apart – Omgaan met contexten vereist vakmanschap
Een goede context ondersteunt het bedenken van de leerlingen. Maar aan welke eisen voldoet een goede context? Hoe ga je er op de juiste wijze mee om? Waar ligt de balans tussen het wiskunde-gericht uitdiepen en te diep ingaan op onbelangrijkste details?
Lees verder
De Cijfferinghe van Willem Bartjens – Het rekenboek van de beroemde schoolmeester heruitgebracht
Een recensie van de heruitgave van het rekenboek De Cijfferinghe (1604) van Willem Bartjens.
Lees verder
Vier kwaliteiten van succesvolle rekenleraren – Weet wat je doet en doe het goed
Wie goed rekenles wil geven moet veel in huis hebben. Jos van Rooij zet het op een ritje. Misschien lijkt het een onbereikbaar ideaal om een goede rekenleraar te worden, maar wie zich van de benodigde kwaliteiten bewust is weet waar hij aan moet werken.
Lees verder
Wennen aan geschreven getallen – Kinderen geven zelf betekenis aan getalsymbolen
Begin groep 3 leren kinderen getalsymbolen gebruiken. Dat lijkt eenvoudig, maar niet voor iedereen. Die tekens bezitten immers geen zichtbare (en dus telbare) relatie met de aantallen waar ze voor staan. Hoe maken kinderen zich de cijfers eigen?
Lees verder
Wie het kleine niet eert… – Het afscheid van de eurocenten
De munten van 1 en 2 eurocent worden afgeschaft. Volgens Mieke van Groenestijn betekent dit een ramp voor de rekendidactiek, zowel voor rekenen met geld als rekenen met decimale getallen. Ze is helaas een roepende in de woestijn
Lees verder
De kern van het reken-wiskundeonderwijs – Een aanpak om zwakke rekenaars bij de groep te houden
Zwakke rekenaars worden vaak met aparte materialen individueel aan het werk gezet. Daardoor kunnen ze vervolgens niet meedoen met de klassikale interactieve nabespreking, waardoor de achterstand in de klas alleen maar groter wordt. Hoe kan dat anders?
Lees verder
Kommagetallen, hoe ver gaan we? Leerdoelen en leerlijnen op het gebied van kommagetallen
Niet alle doelen zijn voor alle leerlingen haalbaar. Neem het onderwerp kommagetallen. Wat kiezen we op dit gebied voor de zwakke rekenaars? Leren we hen de procedures voor cijferend optellen en aftrekken, of gaan we voor begrip en betekenis?
Lees verder
Interactie in de reken-wiskundeles – Communiceren kun je leren
Iedereen weet dat interactie tijdens de rekenles belangrijk is, maar leerkrachten vinden het doorgaans moeilijk om kinderen gezamenlijk, met en van elkaar te laten leren en iedereen betrokken te houden. Een boek vol samenwerkingsvormen biedt hulp.
Lees verder
Ik doe van de 43 één naar de 39. Variastrategieën: de methode volgen of een eigen koers varen?
Voor het optellen en aftrekken tot 100 biedt de methode Rekenrijk verschillende strategieën aan. In dit artikel wordt stilgestaan bij het rekenen met een rond getal, een zogenoemde variastrategie, die Rekenrijk eind groep 4 introduceert.
Lees verder
Wat overkomt mij nou! Emoties in de rekenles – Hans ter Heege
Negatieve emoties kunnen het leerproces stagneren. Dat geldt zeker ook in de reken-wiskundeles. Door actief luisteren en empathisch reageren kan de leraar emotionele obstakels uit de weg ruimen en het leerproces stimuleren.
Lees verder
Met begrip en inzicht een betere CITO-score; snappen of trainen?
Veel leerkrachten denken dat het volledig doorwerken van een methode nodig is als voorbereiding op de CITO-toets. De stap naar procedures gaat voor veel leerlingen te snel en het oefenen gaat vaak ten koste van zaken die veel belangrijker zijn.
Lees verder
Was vroeger alles beter? Rekenen is een vak dat vraagt om professionals – Willem Uittenbogaard
Wie op de Pabo werkt mag zich tegenwoordig geen vakdocent meer noemen. Willem Uittenbogaard weigert om zich hier iets van aan te trekken. Vakkennis is onmisbaar voor leraren die professioneel voor een klas willen staan
Lees verder
Is de rekenmethode ook van kinderen? – Dolf Janson
Om werkelijk mogelijk te maken dat een leerling kan leren in de rekenles zal deze zelf moeten weten welk doel voor hem geldt, wat hij straks zal moeten weten en kunnen. Op deze manier kan hij zelfbewust en zelfverzekerd in de rekenles aan de slag.
Lees verder
Hulp bij draaien en vergeten – Annemie Desoete
Sommige leerlingen houden moeite met het lezen en noteren van getallen. Wat doet u als getalbegrip en -betekenis geen problemen opleveren, maar het onthouden van telwoorden en getalsymbolen wel? In dit artikel vindt u tips en adviezen.
Lees verder
Voorbeeldgestuurd rekenen verdubbelt de vooruitgang – Elise Boltjes
Tijdens een experiment betreffende de ontwikkeling van rekenvaardigheid op de Pabo van de Noordelijke Hogeschool te Leeuwarden, gaf Elise Boltjes studenten de kans om rekenregels af te leiden uit uitgewerkte voorbeeldopgaven. Met verbluffende resultaten..
Lees verder
Deca is 10; Gezamenlijk kennis opbouwen over oppervlaktematen – Ronald Keijzer
De relaties tussen de maten van het metrieke stelsel bezorgen leerlingen en hun leerkrachten heel wat hoofdbrekens. Leerlingen de kans geven zelf relaties tussen maten te leggen en beelden op te bouwen bij de verschillende maten is belangrijk.
Lees verder
Van wie is het handelingsplan? Maak de leerling verantwoordelijk voor zijn leerproces – Dolf Janson
Hoe kun je het werken aan een handelingsplan overzichtelijk, beperkt en effectief maken? Zorg voor een duidelijk afgebakend doel en maak de leerling de eigenaar van zijn eigen rekenprobleem.
Lees verder
Hoezo concreet? – Koeno Gravemeijer en Jo Nelissen
Concrete materialen kunnen het wiskundig denken ondersteunen. De grote vraag daarbij is wel of de concretiseringen werkelijk aansluiten bij redeneringen en ontdekkingen van kinderen of dat het materialen zijn die het volwassen denken concreet maken.
Lees verder
Met taal kun je rekenen – De rol van taalvaardigheid en tekstbegrip bij wiskunde
Volgens de "realistische" visie op het reken-wiskundeonderwijs moeten leerlingen zelf de wiskunde (her)ontdekken. Om dit mogelijk te maken worden de opgaven in een (vaak talige) context geplaatst. Welke rol speelt taal bij het goed kunnen rekenen?
Lees verder
De kunst van het luisteren – Jolanda Jager
Dat het voor leerlingen moeilijk is om goed te luisteren naar wat de leerkracht zegt, wist u waarschijnlijk al. Maar hoe goed lukt het u om te luisteren naar wat de leerling zegt en bedoelt? Bent u zich bewust van het belang van luisteren naar kinderen?
Lees verder
Levert zelfstandig werken effectief onderwijs op? Rekenen-wiskunde en het vernieuwingsonderwijs
Door zelfstandig werken is differentiatie mogelijk, kan een hoger leerrendement bereikt worden, ontwikkelen kinderen gevoel voor planning en verantwoordelijkheid en krijgen ze een beter inzicht in hun eigen leerproces. Maar is het leren wel effectief?
Lees verder
Een leraar zonder kennis is gewichtloos – Frans van Mulken
Frans van Mulken interviewt Jan van Maanen, hoogleraar - directeur van het Freudenthal Instituut.
Lees verder
Een schatter kan niet zonder redeneren; Waarom schatten waardevol is – Dolf Janson
Schattend rekenen is een ondergewaardeerde variant van rekenen. Niet terecht, want schatten is niet alleen handig in het dagelijks gebruik, maar ook nuttig vanwege het redeneren dat daarbij nodig is. Leren schatten vraagt echter wel een specifieke aanpak.
Lees verder
Basisvaardigheden in het realistisch reken-wiskundeonderwijs – Willem Vermeulen
Leren kinderen tegenwoordig niet meer rekenen? Of leren ze andere kennis en vaardigheden dan vroeger? En wat vinden we daarvan? Willem Vermeulen mengt zich in de actuele discussie over het realistische reken-wiskundeonderwijs.
Lees verder
Intuitie en rekenen-wiskunde leren, hindernis of steun? – Jo Nelissen.
Bij het oplossen van een probleem waar geen pasklare oplossing voor bestaat, gebruik je je intuïtie door het onmiddellijk, spontaan, creatief inzetten van kennis en ervaringen of een plotseling optredend inzicht. Hoe werkt dat bij rekenen-wiskunde?
Lees verder
Integratie van rekenen&wiskunde en natuur&techniek. Kees Buijs
Een samenwerkingsproject tussen SLO en NVORWO heeft een interessant boekje opgeleverd. Laat u inspireren door rijke lesideeën die overeenkomsten en verschillen tussen de exacte vakken uitbuiten en met elkaar combineren.
Lees verder
Een kind met een spraakprobleem leren tellen – Maaike Vernooij
Het leren tellen gaat bij de meeste kinderen volgens voorspelbare stappen. Maar wat doe je als een kind, al dan niet met een handicap, zijn eigen eigenwijze ontwikkeling volgt?
Lees verder
Een onderwijs leertraject van meercijferig vermenigvuldigen – Marjolein Kool
Op 19 mei2008 promoveerde Kees Buijs op een onderzoek over een door hem ontwikkeld onderwijsleertraject op het domein van vermenigvuldigen.
Lees verder
Protocol rekengesprek – Henk Logtenberg
Henk Logtenberg heeft samen met drie studenten het Protocol ‘Rekengesprek’ ontwikkeld. Door dit protocol te volgen, kan de leerkracht snel en effectief inzicht krijgen in de pedagogische en didactische problematiek van leerlingen met rekenproblemen.
Lees verder
Over testen en toetsen – Willem Vermeulen
Is het mogelijk om objectief vast te stellen wat leerlingen kunnen op het gebied van rekenen-wiskunde? Elke toets heeft zijn eigen haken en ogen, maar als leerkrachten zich dat bewust zijn en toetsen combineren met goede observaties kom je een eind.
Lees verder
Verschillende oplossingsstrategieën variëren of vermijden? – Marc van Zanten
In dit artikel wordt bekeken welke rol beoogde leerprocessen en leerdoelen spelen bij het maken van de keuze om slechts één, of toch meer oplossingsstrategieën aan de orde te stellen.
Lees verder
Hoe schrijf je dat netjes op? – Kees Buijs
Leerlingen die leren hoe ze bij het oplossen van rekenvraagstukken systematisch hulpnotaties en kladpapier kunnen gebruiken scoren niet alleen beter, maar werken ook overzichtelijker. Een verslag van een onderwijsexperiment.
Lees verder
Hoe kies je een geschikte reken-wiskundemethode?
Marije Bakker, Margreeth Mulder, Cathe Notten, An te Selle en Jaap Vedder leggen uit hoe een school tot een geschikte reken-wiskundemethode kunt komen.
Lees verder
Minder maar beter. Keuzes maken, ook voor zwakkere leerlingen – Anneke Noteboom
Omgaan met verschillen organisatorisch en inhoudelijk bekeken. Hoe maak je keuzes uit wat de methode biedt?
Lees verder
Getalbeelden en het rekenrek. Een uitgebreide kijk op het gebruik van rekenrekjes – J. Winnubst
Het rekenrek wordt ingezet om de strategie van tellend rekenen te verlaten. Het is een hulpmiddel bij het vormen van getalbeelden.
Lees verder
Rekenmethodes en rekenonderwijs. Kiezen voor een rekenmethode – Willem Vermeulen
Centrale vraag bij het kiezen van een rekenmethode moet zijn: Hoe leren kinderen hun reken-wiskundekennis opbouwen en hoe kan de school daarbij de beste ondersteuning bieden?
Lees verder
Kansen bieden en kansen grijpen. Doorlopende leerlijnen rekenen-wiskunde – J. Kaskens.
Handreikingen voor een goede (warme) overdracht en een betere aansluiting van leerlijnen van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs.
Lees verder
Individuele leerlijn rekenen? Liever niet. Meedoen is belangrijk; ook voor zwakke leerlingen
Ambulant begeleider Klaske Duursma pleit voor meedoen met de groep, ook voor zwakke rekenaars.
Lees verder
Van informeel handelen naar formeel rekenen: preventie van rekenproblemen.
Auteur Mieke van Groenestijn gaat dieper in op de preventie van rekenproblemen en de noodzaak van vroegtijdige signalering.
Lees verder
De staartdeling is nooit weggeweest. Over de nuance in een richtingenstrijd – Lonneke Boels
Regelmatig duikt in de media de discussie over de staartdeling op. Kinderen zouden deze niet meer leren en dat zou één van de vele verklaringen zijn voor tegenvallende resultaten. Maar... de staartdeling bestaat nog wel, alleen in een andere vorm.
Lees verder
Op zoek naar een startsom. Een artikel over gedachtenvol oefenen van Maarten Dolk en An te Selle
In dit artikel geven de auteurs ideeën om leerlingen eerst te laten denken en dan te laten oefenen. De ideeën zijn in het HaVER-project en het Nadima-project ontstaan en in de klas uitgeprobeerd.
Lees verder
Gedachtenvol oefenen. Werken aan een houding verandering – Francien Garssen
In dit artikel staat het bevorderen van een kritische houding bij het maken van oefenrijtjes centraal.
Lees verder
Zo doen wij dat. Zes rekenmethodes over oefenen, automatiseren en onderhoud.
Veel scholen zijn toe aan de aanschaf van een nieuwe rekenmethode. Maar hoe kies je nou de beste voor je school? Zes methodemakers vertellen hoe er in hun methode wordt omgegaan met oefenen, automatiseren en onderhouden.
Lees verder
Wie is dit kind en hoe kan het zich veilig voelen? Interview met Belinda Terlouw door Cathe Notten
Belinda Terlouw is pabodocent in Zwolle, ontwikkelaar bij het Freudenthal Instituut (bij het project Speciaal Rekenen) en nascholer. Zij staat middenin de discussie rond het rekenonderwijs en kreeg zelfs een maatschappelijke prijs uitgereikt...
Lees verder
Breek je hoofd niet over breuken. Over breuken en de leerlijn getallen en bewerkingen vanaf groep 3
Veel leerlingen in het sbo komen niet aan breuken toe. Dat heeft gevolgen voor het vervolgonderwijs. Mieke Abels en Iris Verbruggen laten zien hoe breuken toegankelijk worden voor alle leerlingen.
Lees verder
Gedachtenvol oefenen. Mini-lesjes en oefenen met relaties tussen sommen
In reken-wiskundeboeken staan veel rijtjes met sommen. Hoeveel leren kinderen van deze rijtjes, hoe bewust zijn ze bezig?
Lees verder
Fileer de methode. Scholen willen sterk rekenonderwijs – Marcel van Oosterwijk
In dit artikel wordt ingegaan op de problemen bij het kiezen en implementeren van een nieuwe rekenmethode en de hulp die daarbij van buitenaf kan worden ingeroepen.
Lees verder
Meten in de methode: Zes methodes over meten
Veel scholen zijn toe aan de aanschaf van een nieuwe rekenmethode. In januari 2010 kregen 6 rekenmethodes 1 pagina om te beschrijven op welke manier oefenen en onderhouden wordt aangepakt. Ook wordt uitgelegd hoe het leerstofdomein meten wordt opgebouwd.
Lees verder
Van welk kind is deze schaduw? Nieuwe toets Rekenen voor Kleuters van Cito – Irma Koerhuis
In schooljaar 2010-2011 vervangt Cito de toetspakketten Ordenenen Ruimte & Tijd door een geheel nieuw toetspakket: Rekenen voor kleuters. Dit artikel van Irma Koerhuis gaat in op op het belang van het meten van rekenvaardigheid bij jonge kinderen.
Lees verder
Gedachtenvol oefenen. Werken aan een getallennetwerk – Ine Meijers.
Dit artikel gaat over het handig en gedachtenvol opbouwen van een getallennetwerk. Een goed gevuld getallennetwerk stelt kinderen namelijk in staat om handiger te rekenen en gedachtenvoller te oefenen.
Lees verder
Kinderen die niet weten wat ze weten. Oefening en begrip horen in de gereedschapskist voor rekenen
Moet er eerst begrip worden gevormd voordat men mag gaan oefenen met rekenen, of is het eerder zo dat oefenen op den duur leidt tot begrip? En is het erg als oefenen niet leidt tot begrip? Jo Nelissen gaat hier in dit artikel dieper op in.
Lees verder
Meesterschap is vakmanschap; Hoe leerkrachten de Kennisbasis Rekenen-wiskunde kunnen inzetten.
Om goed reken-wiskundeonderwijs te kunnen geven moeten leerkrachten "boven de stof staan". Wat houdt dat eigenlijk in? Onlangs is hiervoor de Kennisbasis Rekenen-Wiskunde voor aanstaande leerkrachten basisonderwijs uitgebracht. Marc van Zanten licht toe.
Lees verder
Naar een protocol ERWD – Jaap Vedder en Mieke van Groenestein
Een artikel over de aanpak van Ernstige Reken-Wiskunde problemen en Dyscalculie.
Lees verder
Kijken naar kinderen – Kinderen als spiegel voor de leerkracht – Belinda Terlouw
Belinda Terlouw zocht naar een doeltreffende manier van begeleiden en kwam uit bij het kind. Aan de KPZ startte ze het project Kijken naar kinderen, waar het kind de spiegel van de leerkracht vormt om hem te helpen in zijn eigen rekenkundige ontwikkeling.
Lees verder
Rekenen met geld in de methode: Kansen van de rekendidactiek bij geldrekenen
Rekenmethodes maken veelvuldig gebruik van geld. Begrijpelijk, geld heeft betekenis voor kinderen. In dit artikel heeft Henk Logtenberg aan de hand van rekenmethodes gekeken hoe geld wordt gebruikt in de rekenles en hoe dit kan worden uitgebreid.
Lees verder
Handelingsgericht werken; Met het oog op rijkere rekenopbrengsten
Handelingsgericht werken is een manier om vorm te geven aan opbrengstgericht werken. In dit artikel bespreken Nico Eigenhuis, Suzanne van Assenbergh en Marianne Soeters aan de hand van het handelingsmodel en praktijkvoorbeelden hoe je dit aanpakt.
Lees verder
De vertaalcirkel; Werken aan begrip en inzicht bij zwakke rekenaars
Leerkrachten constateren dat de CITO-toetsen rekenen voor veel leerlingen problemen opleveren. Zij zien vooral het talige karakter van deze toets als de oorzaak van de problemen. Ceciel Borghouts gaat in op de problemen en biedt hulp met de Vertaalcirkel.
Lees verder
En de oplossing is…. Herkenbare rekenproblemen en persoonlijke doelen
Opbrengstgericht werken heeft tot doel dat leerlingen ervaren dat hun inspanningen in de les hen iets opleveren dat ook blijft na een toets. Hoe je als leraar dat in rekenlessen kunt bevorderen is het onderwerp van dit artikel van Dolf Janson.
Lees verder
Methodelas(t); overgang naar perspectiefrijk onderwijs
Dirk van der Straaten, Frans Moerlands en Joris den Ouden beschrijven in dit artikel hoe je het beste van een oude naar een nieuwe rekenmethode kunt overstappen door gebruik van de metafoor van een "goede las".
Lees verder
Vertaalcirkel 2; werken aan begrip en inzicht bij (zwakke) rekenaars – Ceciel Borghouts
Leerkrachten constateren dat met name de talige kant van de Cito-toetsen rekenen voor veel leerlingen problemen opleveren. Borghouts biedt leerkrachten een didactisch hulpmiddel: de vertaalcirkel. In dit artikel worden 2 praktijkvoorbeelden beschreven.
Lees verder
Afstemmen op onderwijsbehoeften; Gedifferentieerd rekenonderwijs – Eva van de Weijer-Bergsma ea
Het verbeteren van het rekenonderwijs staat hoog op de agenda voor veel scholen. Een belangrijke vaardigheid voor leerkrachten is het afstemmen van het onderwijsaanbod op de verschillende leerlingen in de klas. Maar hoe ziet differentiatie er uit?
Lees verder
Vertaalcirkel 3; Werken aan begrip en inzicht bij (zwakke) rekenaars – Ceciel Borghouts
Leerkrachten constateren dat de CITO-toetsen rekenen voor veel leerlingen problemen opleveren, vooral door het talige karakter. De auteur biedt leerkrachten een didactisch hulpmiddel: De Vertaalcirkel. Hier 2 praktijkvoorbeelden uit groep 7-8.
Lees verder
Wie kan delen, kan vermenigvuldigen – Kennis van leerlijnen is essentieel voor goed rekenonderwijs.
Eerlijk delen is voor kinderen nooit een probleem. Kleuters weten al hoe ze eerlijk kunnen (ve)rdelen. Toch blijkt de leerlijn delen voor kinderen grote problemen op te leveren. Martie de Pater bespreekt de leerlijn delen.
Lees verder
De vertaalcirkel als diagnostisch hulpmiddel. Werken aan inzicht en begrip bij (zwakke) rekenaars
Lees verder
Differentiatie vraagt voorbereiding; Een groepsplan kun je daarvoor gebruiken – Dolf Janson
Veel leraren hebben inmiddels kennisgemaakt met het verschijnsel ‘groepsplan’. In dit artikel laat de auteur zien wat de essentie van een groepsplan is en hoe je de rekenlessen daarmee kunt versterken.
Lees verder
De ontwikkeling van strategiegebruik; leren vermenigvuldigen.
Er wordt veel onderzoek gedaan naar leerlijnen en strategiegebruik. Sanne van der Ven en Evelyn Kroesbergen bespreken daarom de leerlijn vermenigvuldigen aan de hand van strategieën. Ze gaan ook dieper in op het gebruik van het werkgeheugen.
Lees verder
Kleuteren op niveau; “Goede vragen” zorgen voor uitdaging – Dolf Janson
Kleuters uitdagen met reken- of wiskundeactiviteiten blijkt ook voor veel leraren een ‘uitdaging’. In dit artikel schetst de auteur mogelijkheden om activiteiten zinvol te maken en te zorgen dat kleuters nieuwsgierig en onderzoekend blijven.
Lees verder
Scholen en nascholen. Afgestudeerd als rekencoördinator, en dan? – Belinda Terlouw
Landelijk studeren steeds meer rekencoördinatoren af. Gezamenlijk zorgen zij voor een flinke kwaliteitsimpuls in het onderwijs. Belinda Terlouw laat zien hoe de KPZ vorm geeft aan terugkom-bijeenkomsten voor rekencoördinatoren.
Lees verder
Afstemmen op kleuters – Groepsplan rekenen in groep 1 en 2. Artikel van Bronja Versteeg
In dit artikel laat Bronja Versteeg zien dat het maken van groepsplannen leerkrachten kan helpen bij het kiezen van doelen en inhouden die aansluiten bij de kinderen.
Lees verder
Analyse en diagnose; Een helder beeld van rekenproblemen.
Angelique Roos en Angelique Vanthoor ntwikkelden een instrument om snel een ovoverzicht te krijgen in welke categorieën van de Cito-toets Rekenen-Wiskunde de leerlingen fouten maakten om van daaruit de hulp vorm te geven.
Lees verder
Een kansrijke formule – Rekenen in een combinatiegroep – Fenje Louwsma-Koksma en Jiska van Hall
Van alle leerkrachten wordt verwacht dat zij kwalitatief goede instructies geven en een passend leerstofaanbod voor elke leerling verzorgen, ook wanneer het een combinatiegroep betreft. De auteurs leggen in dit artikel uit hoe dit vorm kan krijgen.
Lees verder
Afhalen of aanvullen; Flexibel aftrekken door zwakke rekenaars.
Wie denkt dat zwakke rekenaars niet in staat zijn om flexibel te rekenen heeft het mis. Onderzoek door Marjolijn Peltenburg en Marja v.d. Heuvel-Panhuizen naar het aftrekken tot 100 laat zien dat zwakke rekenaars dit wel degelijk in hun mars hebben.
Lees verder
Veelgestelde vragen; Over de toets Rekenen voor kleuters – Ilse papenburg en Nienke Lansink
Om de ontwikkeling van de kleuters bij te houden kiezen veel scholen voor het afnemen van de toets Rekenen voor kleuters. Deze toets roept echter wel vragen op bij leerkrachten. in dit artikel vindt u antwoorden op enkele veelgestelde vragen.
Lees verder
De leerlijnen de baas; Noodzakelijke kennis voor goed reken-wiskundeonderwijs -Martie de Pater-Sneep
Kennis van leerlijnen is van vitaal belang voor het bieden van adequate hulp. De auteur deed onderzoek naar de wensen van leraren ten aanzien van een verbeterde kennis van leerstoflijnen en geeft in dit artikel handvatten om hier meer grip op te krijgen.
Lees verder
Analyseren om te combineren – Toetsgegevens optimaal benutten

Hoe kan een leerkracht de informatie uit de LVS-toets Rekenen-Wiskunde gebruiken om het onderwijs beter af te stemmen op de groep? En hoe kan dit op een efficiënte, haalbare manier? U leest in dit artikel hoe u informatie haalt uit toetsresultaten.

Lees verder
Vragen naar de onbekende weg – Het belang van open vragen
Tijdens de rekenles worden veel vragen gesteld die geen echte vragen zijn. Het gaat dan om het reproduceren van 1 antwoord dat de leerkracht al in zijn hoofd heeft of om het herhalen van reeds aanwezige kennis of feiten. Maar.. hoe moet het dan wel?
Lees verder
Wat ga ik vandaag leren? Het waarom en hoe van doelen stellen met leerlingen
Wat maakt het uit of leerlingen betrokken zijn bij het stellen van doelen en hoe geef je die doelen als leraar een plek in je dagelijkse (reken)lessen? in dit artikel gaat Dolf Janson in op de rol die doelen kunnen hebben voor het leren van de leerlingen.
Lees verder
Profiteren van evalueren – Evalueren om te leren in de rekenles
Anneke noteboom bespreekt verschillende vormen van evalueren en hun onderlinge samenhang.
Lees verder
Begrijpen, verbeelden en berekenen. Visuele representaties ondersteunen bij rekenopgaven.
Onderzoeker Anton Boonen laat in dit artikel zien dat het gebruik van een visuele oplossingsstrategie het oplossingsproces van een rekenopgave in veel gevallen kan vergemakkelijken en hij legt uit wat de kenmerken van een goede visuele ondersteuning zijn.
Lees verder
Eureka! Profiteren van rijke rekenproblemen.
Het Ei van Columbus vormt al sinds jaar en dag het hart van Volgens Bartjens. Auteur van het Ei, Jos van den Bergh, houdt een warm pleidooi voor meer ruimte voor het oplossen van rijke rekenproblemen door alle kinderen binnen de basisschool.
Lees verder
Misverstand; over contexten, oefenen en begrip – Jo Nelissen
In de landelijke pers wordt met enige regelmaat geschreven over de kwaliteit van het reken-wiskundeonderwijs. Jo Nelissen bespreekt de belangrijkste punten van kritiek: rekenen in contexten, weinig oefening en zwakke rekenaars die de dupe zijn.
Lees verder
Feit of fictie; Sekseverschillen in rekenvaardigheden.
Sekseverschillen in rekenvaardigheden zijn in het verleden vaak onderzocht. De grote vraag blijft: verschillen jongens en meisjes wel echt in hun rekenvaardig- heden? Onderzoekers van de Universiteit Maastricht namen deze kwestie onder de loep.
Lees verder
Bussommen zijn ook splitsingen; Over het nut van de kennisbasis rekenen
De kennis van rekenen en rekendidactiek van (beginnende) leerkrachten moet verder gaan dan de stof die op de basisschool wordt onderwezen. Als je als leerkracht een stevige basis hebt kun je veel adequater ingaan op opmerkingen en vragen van leerlingen.
Lees verder
Bussommen zijn geen splitsingen – Reactie op het artikel “Bussommen zijn ook splitsingen”
Marc van Zanten reageert op een artikel over bussommen vanuit het perspectief van de kennisbasis rekenen-wiskunde
Lees verder
Met en zonder rest – Aandachtspunten voor de leerlijn delen
Zonder inloggen beschikbaar! Kees Buijs bespreekt aan de hand van de Digilijn website de knelpunten binnen de leerlijn delen.
Lees verder
In / Uitgelicht – Rekenen-Wiskunde in de media
Peter van den Bremen bespreekt "Leren rekenen, ook als het moeilijk wordt" en "De invloed van het werkgeheugen op het leren, handelingsgerichte adviezen voor het basisonderwijs".
Lees verder
Keuzes in de rekenles – Verstandig kiezen in 5 stappen
Rekenlessen waarin ieder kind iets leert. Wat betekent dit voor de leraar? APS heeft een onderzoek- en ontwikelingsproject uitgevoerd naar hoe leraren geholpen kunnen worden bij het maken van keuzes.
Lees verder
Taal- of vertaalprobleem? Contextproblemen zelfstandig oplossen
Het is een veelgehoorde klacht dat rekentoetsen teveel begrijpend lees-toetsen zouden zijn en de rekenvaardigheid niet of voldoende meten. Maar is dat wel zo? In dit artikel gaan de auteurs in op het onderdeel taal in alle CITO reken-wiskundetoetsen.
Lees verder
Waar zitten we in de leerlijn? – Het juiste moment kiezen voor automatiseren
Gememoriseerde en geautomatiseerde kennis hebben we nodig. Het is erg onhandig als eenvoudige basisvaardigheden niet geautomatiseerd zijn, want leerlingen hebben die kennis nodig om verder te komen. Het is wel belangrijk dat het moment goed gekozen wordt.
Lees verder
Juf, laat mij het mezelf maar leren! Automatiseren en memoriseren van de basisvaardigheden rekenen
Het blijkt dat veel leerlingen de basisvaardigheden voor rekenen onvoldoende beheersen. Dit gegeven vormt de basis voor het SLO-project 'Automatiseren en memoriseren van de basisvaardigheden rekenen'. Anneke Noteboom beschrijft haar ervaringen.
Lees verder
Rekendrempels nemen – Een goede basis voor het leren hoofdrekenen
Uit recent onderzoek komt naar voren dat een tekort aan geautomatiseerde (en gememoriseerde) kennis grote invloed kan hebben op de rekenvaardigheid van leerlingen. De auteurs bespreken de drempels in de basale rekenkennis die leerlingen moeten beheersen.
Lees verder
In / Uitgelicht – Rekenen-Wiskunde in de media
Peter van den Bremen bespreekt het boek "Meten en meetkunde" van Ortwin Hutten, het boek "Voorkom (ernstige) rekenproblemen" van Ceciel Borghouts en de evaluatie van de app "Dragon Box 2' door Lonneke Boels
Lees verder
Op de toekomst voorbereid – Kritisch wiskundig leren denken
Onder invloed van digitalisering en globalisering verandert onze maatschappij in rap tempo. Wat wordt er dan zo anders? De auteurs van dit artikel kijken naar de eisen die de maatschappij stelt en wat dat vraagt van het (reken)onderwijs.
Lees verder
Rekenen met perspectief – Wat leerlingen moeten kunnen in de 21e eeuw
Onderwijs in de 21e eeuw vraagt om specifieke vaardigheden, die in veel opzichten anders zijn dan wat we tot nu toe gewend zijn. Willen we leerlingen goed voorbereiden op de toekomst dan zullen leerstof-inhoudelijke veranderingen noodzakelijk zijn.
Lees verder
Rekenen op taal – vaktaal en schooltaal in de reken-wiskundeles
Er zit meer taal in de rekenles dan je op het eerste gezicht zou denken. Leerlingen hebben taal nodig om mee te kunnen praten in de rekenles en bij het oplossen van opgaven. Het ontwikkelen van de benodigde taal voor rekenen-wiskunde is dus noodzakelijk.
Lees verder
Robotdans – Codetaal en dans tijdens de Grote Rekendag 2016

Floortje Kroeze, een ondernemende rekencoördinator in spe, verzorgde een uitprobeer-sessie van een onderdeel van de Grote Rekendag 2016: de Robotdans. Ze ontdekte dat de kinderen deze opdracht met open armen ontvingen.

Lees verder
Het prioriteitenspel – Rekenbeleid: werken aan draagvlak en betrokkenheid

De rekencoördinator is de motor achter de verbetering van het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool. Maar dat betekent niet dat hij of zij al het werk doet. Integendeel! Het Prioriteitenspel brengt het gesprek over rekenen in een schoolteam op gang.

Lees verder
Erkenning en draagvlak – De positie van de rekencoördinator in de school
Op veel scholen is inmiddels een aparte rekencoördinator aanwezig, maar rekencoördinatoren worden lang niet altijd voldoende gefaciliteerd en gestimuleerd. Een rekencoördinator heeft erkenning en draagvlak nodig, is het pleidooi van Nienke Okkema.
Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Een educatief computerspel voor rekenen bij kleuters (jrg 35 nr. 3 2016)

Kan het educatieve computerspel 'Tel je ZOO', samen met een visualisatie-tool helpen bij de grote individuele verschillen in getalbegrip bij kleuters?

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Actualiseren van de post-hbo-opleiding rekencoördinator (jrg 35 nr. 3 2016)

Dit artikel schetst de uitgangspunten van de post-hbo-opleiding rekencoördinator, de ontwikkelingen die leidden tot deze opleiding en de ideeën die er op dit moment leven over de actualisering van de opleiding van rekencoördinatoren.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Peilingsonderzoek rekenen-wiskunde in het basisonderwijs – Balans van 25 jaar PPON (jrg 35 nr. 4 2016)

In dit artikel benadrukken de auteurs het belang van het ontwerp van PPON en gaan zij in op de lessen die geleerd kunnen worden op basis van die uitkomsten voor de inrichting en het ontwerp van toekomstig peilingsonderzoek bij rekenen-wiskunde.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Zalogo (Jrg 35 nr. 4 2016)

Het strategiespel Zalogo biedt kansen om met pabostudenten getalrelaties te verkennen. Het vraagt van de studenten dat ze op onderzoek gaan in de getallenwereld. Deze verkenning leert de studenten hoe je kinderen de getalrelaties kunt laten onderzoeken.

Lees verder
Gooien met één dobbelsteen – Redeneren over kans in groep 7
Wat gebeurt er als je vaak met een dobbelsteen achter elkaar gooit? In het kader van het project Beyond Flatland wordt onderzocht of kans geen onderdeel van het basisschoolcurriculum zou moeten zijn.
Lees verder
Lala en de hangmobiel – Redeneren met onbekenden
Het reken-wiskundecurriculum van de basisschool richt zich vooral op het leren uitvoeren van rekenoperaties. Aan het redeneren met getallen wordt doorgaans niet veel aandacht besteed. Toch is het belangrijk om vroeg te beginnen met algebraïsch redeneren
Lees verder
Haal alles uit de toets – Analyseren met digitale of papieren analyse
Toetsen kun je analyseren met de categorieënanalyse uit het computerprogramma LOVS of ook met de papieren categorieënoverzichten bij toetsen 3.0. Wat is precies het verschil en wat zijn de overeenkomsten?
Lees verder
Taal stimuleren tijdens de rekeninstructie – De rol van de leraar bij schooltaalbevordering
Tijdens de rekenlessen wordt regelmatig een andere taal gesproken dan thuis. We hebben het dan niet over kinderen die thuis een andere taal dan Nederlands spreken, maar over gebruikte rekentaal op school. Het reken-succes blijkt ervan afhankelijk.
Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Rekenen-wiskunde over( )denken – Verslag van de 34e Panama-conferentie (jrg. 35 nr. 5, 2016)

Ieder jaar vindt in januari de Panama-conferentie plaats. In 2016 was het thema: ‘Rekenen-wiskunde over()denken’. Dit verslag laat zien hoe de conferentie onder andere plaats bood aan het overdenken van de toekomst van het reken-wiskundeonderwijs.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Een empirische vergelijking van de klassieke staartdeling en de hap-methode in een ROC (jrg 35 nr. 5, 2016)

De auteurs onderzochten het effect van het aanleren of herhalen van de staartdeling op 2 verschillende manieren in het mbo. Als uitgangspunt kozen zij de praktijk van het onderwijs, waar voor het aanleren slechts 1 uur beschikbaar is.

Lees verder
Van de voorzitter….

NVORWO-voorzitter Francis Meester vertelt over de oneindigheid van getallen, rekenen op het voortgezet onderwijs en de doorgaande lijn van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs.

Lees verder
Opvattingen over rekenen – wiskunde

Een oproep aan iedereen die beroepsmatig werkt aan rekenen-wiskunde in het basisonderwijs

Lees verder
Gaan en staan – Een lessenserie voor de bovenbouw SBO

De Tweern in Goes is een basisschool voor speciaal onderwijs. Ze zijn daar de laatste jaren druk bezig om STEM-lessen in het onderwijs te vervlechten (STEM staat in het Engels voor: Science, Technology, Engineering and Mathematics).

Lees verder
Dit wiel is te klein – Begeleid rollenspel versterkt rekentaal

Het begeleiden van rollenspel blijkt een effectieve manier te zijn om specifieke reken- en wiskundige begrippen aan te reiken, waarna kinderen deze in het spel gaan toepassen.

Lees verder
Groeien in de lengte en de breedte – Lesson Study in het rekenonderwijs
Lesson Study is een vorm van teamleren die in Japan is bedacht. De methodiek wordt daar gebruikt bij het voorbereiden, uitvoeren en nabespreken van reken-wiskundelessen. Hoe werkt de methode in de praktijk? Uitleg en een voorbeeld...
Lees verder
Bewijs uit het gerijmde – Een goed begin is het halve werk

Een baby leert steeds meer, vertelt Jaap van Lakerveld in rijm...

Lees verder
Ruimte vangen – Meetkunde en kunst

Wiskundig denken en redeneren, creativiteit en probleemoplossend vermogen worden gezien als belangrijke 21e eeuwse vaardigheden. Het vak rekenen-wiskunde biedt leraren en leerlingen veel mogelijkheden om aan deze vaardigheden te werken.

Lees verder
Een goede rekenstart – Een doorgaande lijn naar groep 3

Een deel van de leerlingen heeft moeite met het strakkere regime in groep 3. Scholen kunnen voor deze leerlingen de druk weghalen door een doorgaande lijn te realiseren, waarbij de ontwikkeling en de wijze waarop jonge kinderen leren leidend is.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Leerlijnen in theorie en praktijk (jrg. 36 nr. 1, 2016)

Hoe overbruggen tweedejaars studenten van de lerarenopleiding basisonderwijs de kloof die bestaat tussen theorie en praktijk? In dit artikel wordt een exploratief onderzoek beschreven waarbij een Lesson Study-achtige aanpak het uitgangspunt is.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Kwalitatief rekenen oefenen op de pabo (jrg. 36 nr. 1, 2016)

Er zijn pabo-studenten die elke nieuwe opgave als een nieuw avontuur ervaren. Op deze groep richt zich het concept van kwalitatief oefenen met behulp van de 'rekenspin'.

Lees verder
Van de voorzitter – november 2016

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over de conferentie po-vmbo voor rekenen-wiskunde, rekencoördinatoren en de jaarvergadering en studiedag van de NVORWO op 7 april 2017.

Lees verder
Goed en fout in het reken-wiskundeonderwijs – De 35e Panama-conferentie

Op 19 en 20 januari 2017 vindt de 35e Panama-conferentie plaats in Veldhoven. Leraren en andere professionals rekenen-wiskunde ontmoeten elkaar hier ervaringen te delen, van gedachten te wisselen en op de hoogte te blijven van actuele ontwikkelingen.

Lees verder
Rijzende Sterre – Passende perspectieven rekenen in de overgang van po naar vmbo
In dit artikel leggen de auteurs enkele praktische ervaringen naast elkaar over het werken met Passende Perspectieven in de praktijk. De focus ligt hierbij op de overgang van het primair onderwijs naar het vmbo.
Lees verder
Versoepel de doorstroming – De drempels po-vmbo ingekleurd vanuit de reken-wiskundepraktijk

Ondanks alle inspanningen zijn het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs nog vaak behoorlijk verschillende werelden, waardoor het in de praktijk moeilijk is om te zorgen voor een 'drempelloze' inhoudelijke aansluiting.

Lees verder
Meetkunde, kunst en creativiteit – Een lessenserie ook voor zwakkere rekenaars

De auteurs vertellen over hun lessenserie, waar meetkunde, creativiteit en beeldende kunst centraal staan.

Lees verder
Volgens Bartjens heeft iets gelezen – Scratch jr. en De Tangramkat
Boekbesprekingen van 'Scratch jr' van Marina Umaschi Bers en Mitchel Resnick en 'De Tangramkat' van Maranke Rinck en Martijn van der Linden
Lees verder
Zachtjes over de drempel – Doorgaande lijnen in het rekenonderwijs van po en vo

In Neede hebben scholen van het basis- en het middelbaar onderwijs een goed functionerende samenwerking opgezet om ervoor te zorgen dat de leerlingen geen grote schokken ervaren bij de overgang van de basisschool naar de brugklas.

Lees verder
Bewijs uit het gerijmde – Schone wiskunsten

De kijk van Jaap van Lakerveld op de wereld van de wiskunst... op rijm!

Lees verder
Een wiskobaas op elke school – De rekencoördinator in po en vo

In het basisonderwijs zijn veel rekencoördinatoren werkzaam, leerkrachten die extra taken hebben op het gebied van rekenen. In maart wordt voor de derde keer de landelijke Nationale Rekencoördinator Dag (NRCD) georganiseerd voor deze leerkrachten.

Lees verder
Meekijken in het hoofd – Noteren en evalueren in het rekenonderwijs
'In het basisonderwijs zijn leerlingen te veel gericht op het antwoord' is een veelgehoorde klacht van leraren uit het voortgezet onderwijs. Leren hoe je moet opschrijven via welke stappen je tot een uitkomst komt zorgt voor veel inzicht.
Lees verder
Keuzes en accenten – Breuken in het po en vmbo

In dit artikel worden enkele knelpunten in de aansluiting po op vmbo-basis en kader onder de loep genomen en worden suggesties gedaan voor verdergaande afstemming en versterking.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Handig gebruiken van kladpapier bij de kennisbasistoets (jrg. 36 nr. 2, 2016)

Studenten aan de lerarenopleiding basisonderwijs maken in het 2e of 3e studiejaar een landelijke kennisbasistoets rekenen-wiskunde. In dit artikel wordt een analyse gegeven van het werk van de studenten.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Rekenen-wiskunde en taal – Praktijktip (jrg 36. nr. 2, 2016)

Deze Praktijktip gaat over de voorbereiding van de leraar op een rekenles, in het bijzonder het doordenken van de benodigde taal in de les.

Lees verder
Van de voorzitter – januari 2017

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over de conferentie PO-VMBO, de Rapportage Referentieniveaus en TIMSS.

Lees verder
Volgens Bartjens heeft iets gelezen – Kijk twee zijn gelijk, Wetenschapper in de dop en Labyrinten

Boekbesprekingen van 'Kijk twee zijn gelijk' van Britta Teckentrup, 'Wetenschapper in de dop' van Dagmar Jeurissen en 'Labyrinten' van Theo Guignard.

Lees verder
Kinderen die vragen… – Leren in de rekenles

Het is een wijdverbreid misverstand dat kinderen alleen geholpen worden door ze na te laten doen wat wij ze voordoen. Leren heeft met zelf denken te maken, met vrijheid, met zelfvertrouwen en met vragen stellen. Ons rekenonderwijs zou daar ruimte voor moeten bieden. Er gaat veel creativiteit verloren als we niet bereid zijn om de vastomlijnde kaders los te laten.

Lees verder
Groot denken – Ontwerpend leren tijdens Grote Rekendag

Dit jaar wordt voor de 15e keer een Grote Rekendag gehouden. Deze dag staat in het teken van ‘Meten, bewegen en construeren’. De bedoeling van een Grote Rekendag is, dat kinderen en leraren ondervinden hoe leuk en gevarieerd en het vak rekenen-wiskunde is.

Lees verder
Leren leren – Het belang van executieve vaardigheden

In dit artikel bespreekt de auteur wat executieve functies zijn, hoe je ze bij je leerlingen kunt stimuleren en waarom het belangrijk is om dit te doen.

Lees verder
Nationale Rekencoördinator Dag

Vooruitkijken naar de Nationale Rekencoördinator Dag met als thema: Wiskundige geletterdheid. Hoe makkelijk kan ht zijn?

Lees verder
Op onderzoek – Leren onderzoeken en ontwerpen in de rekenles

Ons rekenonderwijs kan wel wat avontuurlijker, bepleit Albert Oving, de auteur van dit artikel. Dat betekent niet dat leerkrachten heel veel meer werk moeten doen om van het rekenen een avontuur te maken. De leerlingen met goede open vragen aan het werk of aan het denken zetten is vaak al genoeg.

Lees verder
Rekenen op begrip – Kiezen voor de juiste vorm van instructie

Directe instructie is bij rekenen eigenlijk alleen in de fase van procedureontwikkeling een goede instructievorm en het is zeker niet het enige instructiemodel dat in de rekenles gebruikt zou moeten worden. In dit artikel willen de auteurs laten zien wanneer en hoe Directe Instructie in de rekenles goed ingezet kan worden maar dat een andere benadering in de instructie vaak effectiever is.

Lees verder
Bewijs uit het gerijmde – Buiten de waard

Jaap van Lakerveld vertelt in rijm over de voordelen als je kunt rekenen.

Lees verder
Op onderzoek – Leren onderzoeken en ontwerpen in de rekenles
Ons rekenonderwijs kan wel wat avontuurlijker, bepleit Albert Oving. Dat betekent niet dat leerkrachten veel meer werk moeten doen om er een avontuur van te maken. Leerlingen met goede open vragen aan het werk of aan het denken zetten is vaak al genoeg.
Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Handelingsgericht diagnostisch onderzoek bij rekenen (RD4) (jrg 36 nr. 3, 2017)

In dit artikel wordt uiteengezet hoe het diagnostisch rekeninstrument RD4 werd ontwikkeld.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Meer dan goed / fout – Diagnostisch toetsen van aftrekken in groep 5 (jrg. 36 nr. 3, 2017)

In dit artikel worden factoren geïnventariseerd waaraan een instrument moet voldoen om misconcepties te signaleren die optreden bij aftrekken waarbij over het tien- en honderdtal gerekend wordt.
Overbruggingsfouten bij aftrekopgaven komen vaak voor bij leerlingen in groep 5 met een gemiddelde en lagere vaardigheid. Afhankelijk van het opgaventype worden de meeste overbruggingsfouten gemaakt door leerlingen met een gemiddelde vaardigheid
of met een lager dan gemiddelde vaardigheid. In dit onderzoek worden specifieke fouten bij aftrekopgaven waarbij over het tien- of honderdtal gerekend moet worden, gelabeld aan een bepaalde misconceptie bij het overbruggen. Een deel van deze aftrekopgaven bleek ongeschikt voor het meten van misconcepties, omdat leerlingen hierop niet of nauwelijks fouten maken waarmee een misconceptie is vast te stellen. Uit analyses van de gegeven antwoorden zijn verder twee type fouten opgevallen die ook gerelateerd zijn aan een misconceptie bij het overbruggen en die eerder niet werden meegenomen. De uitkomsten van dit onderzoek hebben geresulteerd in de ontwikkeling van een diagnostisch instrument dat in het schooljaar 2016-2017 gratis ter beschikking gesteld wordt.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Bijna een halve eeuw realistisch reken-wiskunde onderwijs, hoe staat het ervoor? (jrg 36 nr. 4, 2017)

In Nederland heeft bijna een halve eeuw realistisch reken-wiskundeonderwijs grote invloed gehad op het rekenen; er zijn nauwelijks andere dan realistische lesmethodes in omloop. Mede daardoor is het lastig om de opbrengsten van dit onderwijs aan te tonen. Het ontbreekt aan vergelijkingsgroepen, en aan grootschalig betrouwbaar en valide resultaatonderzoek. Inmiddels is er ook veel kritiek op het realistisch reken-wiskundeonderwijs. Wat kan daarvan vanuit het gezichtspunt van methodeontwikkeling worden geleerd?

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Een beknopte geschiedenis van Panama, de NVORWO en de pabo (jrg. 36 nr 4, 2017)

Eind 2016 is Ed de Moor overleden. De wiskundige Ed de Moor wijdt vanaf z’n 37-ste levensjaar zijn leven aan de verbetering van het reken-wiskunde-onderwijs aan vier- tot veertienjarige kinderen. Hij werkt vanaf 1971 bij
het Freudenthal Instituut. Ook de opleiding tot leerkracht ligt hem zeer na aan het hart. Hij doet ook z’n uiterste best om nascholing voor leerkrachten van de grond te krijgen. Hij is mede-oprichter van de NVORWO en stichter van Panama. Op 66-jarige leeftijd promoveert hij op een proefschrift over zijn geliefde meetkundeonderwijs.

Lees verder
Van de voorzitter – maart 2017

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over Ed de Moor, rekencoördinatoren en rekenen in de 21e eeuw.

Lees verder
Studiedag en jaarvergadering NVORWO – 8 manieren om snel meer te weten over goed rekenonderwijs

Goed rekenonderwijs…. dat wil iedereen wel! Maar waar haal je de tijd vandaan als je je handen vol hebt aan lesgeven, je drukke bezigheden en al het regelwerk waar je iedere dag mee te maken krijgt? Wij weten 8 manieren om dit voor elkaar te krijgen.

Lees verder
Denkend rekenen en rekenend denken leren – Didactisch credo van Ed de Moor historisch gezien

In december 2016 overleed Ed de Moor. Ed de Moor schreef in Volgens Bartjens de rubriek ‘Vroeger’. Het was zijn opvatting
dat er ‘zonder verleden geen toekomst’ was. Bij het nadenken over de toekomst van het rekenonderwijs is het dan ook van
belang om naar het verleden te kijken, zoals Adri Treffers in dit artikel wil laten zien.

Lees verder
Tekenen en rekenen – De effectiviteit van het strookmodel

Met de opkomst van het realistisch rekenen hebben contextopgaven een prominente plaats gekregen in het Nederlandse rekenonderwijs. Veel leerkrachten lopen momenteel aan tegen de moeilijkheden die leerlingen ondervinden bij het oplossen van deze opgaven. Een hulpmiddel om contextopgaven op te lossen is door gebruik te maken van een strookmodel.

Lees verder
Nieuwsrekenen – Rekenen met het nieuws van de week

In dit artikel wordt gepleit voor een vaste aanpak van contextopgaven met als doel dat leerlingen weten hoe ze kunnen omgaan met contexten en hoe ze tot een juiste oplossing kunnen komen.

Lees verder
Flexmaat – Een nieuwe visualisatie van het metriek stelsel

Voor veel leerlingen is het doorzien en het gebruiken van het metriek stelsel een struikelblok. Van der Velden en Van Vliet ontwikkelden een nieuwe visualisatie van het metriek stelsel die de naam ‘Flexmaat’ kreeg.

Lees verder
Vanuit een ander perspectief – Een wiskundige basis van het rekenonderwijs

In deze bijdrage laten de auteurs aan de hand van twee voorbeelden zien wat de meerwaarde kan zijn van het reken-wiskundig perspectief. Ze gebruiken hiervoor het vakdidactische observatie-instrument Mathematical Quality of Instruction (MQI).

Lees verder
TIMSS 2015

In internationale onderzoeken zoals PISA, PIRLS of TIMSS, presteerden Nederlandse leerlingen altijd zeer goed. TIMSS-2015 laat een
heel ander beeld zien. Voor de exacte vakken behoort Nederland nu slechts tot de middenmoot. Verklaringen voor de tegenvallende resultaten zijn nog moeilijk te geven.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Passende perspectieven rekenen in de overgang van po naar vmbo (jrg 36 nr. 5, 2017)

Passende perspectieven bestaat uit een set doelenlijsten en leerlijnen waarmee scholen in staat zijn om voor deze leerlingen een passende leerlijn uit te stippelen en afspraken te maken over continuering van de didactiek.

Dit artikel bevat de aanleiding voor Passende perspectieven, een uitleg van de doorlopende leerlijnen rekenen, de inhoudelijke betekenis ervan voor het primair en voortgezet onderwijs én enkele praktische ervaringen van de auteurs over het werken met Passende perspectieven in de praktijk. De focus ligt hierbij op de overgang van het primair onderwijs naar het vmbo.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Samenhang tussen rekenen-wiskunde en wetenschap en techniek (jrg. 36 nr. 5, 2017)

Het implementeren van wetenschap en technologie (W&T) in het basisonderwijs gaat moeizaam. Daarnaast zou het reken-wiskundeonderwijs, dat nu nogal eens instrumenteel van aard is, gebaat zijn bij een meer onderzoekende manier van leren, gebruik makend van rijke contexten. Bovendien vraagt toekomstgericht onderwijs om meer samenhang tussen vakken zodat leerlingen op basis van gedegen vakkennis leren om vakoverstijgend te denken en werken. Dit artikel verkent raakvlakken van rekenen-wiskunde en W&T en richt zich daarbij op wat eigen is aan beide vakken.

Lees verder
Van de voorzitter – mei 2017

Francis Meester is voorzitter van de NVORWO en vertelt over de NVORWO jaarvergadering/studiedag, de Commissie OCW en de doorgaande leerlijnen.

Lees verder
Wij willen oefenen! – Gemotiveerde leerlingen bij het automatiseren

Uit veel onderzoek blijkt dat gememoriseerde en geautomatiseerde kennis noodzakelijk is in het proces van rekenen. De meeste kinderen onderhouden die kennis niet voldoende en hebben daarom te veel tijd nodig om complexere opgaven uit te rekenen. Hoe kun je kinderen motiveren om hun rekenkennis op peil te houden?

Lees verder
Rekenen-Wiskunde in de 21e eeuw – Ideeën en achtergronden voor primair onderwijs

Januari 2017 vond de 35e Panama-conferentie over rekenwiskunde plaats. Ter gelegenheid van dit jubileum is een bundel gepresenteerd: Rekenen-wiskunde in de 21e eeuw. Hierin gaat het over reken-wiskundige zaken die meer aandacht mogen krijgen in een toekomstbestendig curriculum.

Lees verder
Flexmaat – Een nieuwe visualisatie van het metriek stelsel (2)

Van der Velden en Van Vliet ontwikkelden een nieuwe visualisatie van het metriek stelsel die de naam ‘Flexmaat’ kreeg. In het Volgens Bartjens nummer 4 van dit jaar is de achterliggende gedachte van Flexmaat toegelicht. In dit artikel richten de auteurs zich met name op leerkrachten die met Flexmaat willen gaan werken.

Lees verder
Volgens Bartjens heeft iets gelezen – Kunst = taal en rekenen en Het grote dozenboek

Boekbesprekingen van 'Kunst = taal en rekenen' van Wolf Brinkman, Elsje Miedema en Catrien Schreuder en 'Het grote dozenboek' van Courtney Sanchez.

Lees verder
De rekenmethode ‘losser’ gebruiken – Voorbereidend denkwerk verhoogt de kwaliteit

De auteurs van dit artikel bepleiten het maken van verstandige keuzes uit het grote aanbod van de methode en per blok een gedegen
voorbereiding te maken op de doelen.

Lees verder
Samen sterker – Landelijk en regionaal netwerk rekencoördinatoren

Een groeiend aantal scholen heeft een rekencoördinator. Zoekend naar mogelijkheden om deze rekencoördinatoren met elkaar te verbinden in netwerken en hen te ondersteunen met relevante informatie zijn verschillende initiatieven gestart.

Lees verder
Een waardevolle informatiebron – Rekenen in de centrale eindtoets

Er zijn verschillende eindtoetsen voor het basisonderwijs beschikbaar. Eén van deze toetsen is de Centrale Eindtoets. Iris Verbruggen, toetsdeskundige, licht toe hoe het onderdeel rekenen in de Centrale Eindtoets is samengesteld en hoe de verschillende domeinen in deze toets aan bod komen.

Lees verder
Vragen die leren stimuleren – Denkvragen voor alle leerlingen in de reken-wiskundeles

In de reken-wiskundeles worden allerlei vragen gesteld. In dit artikel richt Marc van Zanten zich op vragen die alle leerlingen aanzetten tot nadenken over de rekenwiskundeleerstof en die zodoende bijdragen aan het leren. Hij schetst het belang van goede denkvragen en geeft concrete voorbeelden.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – 35e Panama-conferentie: Goed en fout in het rekenonderwijs (jrg 37 nr. 1, 2017)

Eind januari 2017 vond de 35e Panama-conferentie plaats. Die richtte zich op verschillende aspecten van ‘goed’ en ‘fout’ in het reken-wiskundeonderwijs. Aanleiding voor dit thema was onder andere de publicatie van het TIMSS onderzoek, waaruit bleek dat er in Nederland de afgelopen 20 jaar sprake is van een significante geringe daling in het onderwijsniveau voor rekenen-wiskunde.

Lees verder
Van de voorzitter – september 2017

NVORWO-voorzitter Francis Meester vertelt over de NVORWO-subsidie voor rekenprojecten, de 'flexmaat', een nieuwe visualisatie van het metriek stelsel en de ontwikkeling van een rekenportfolio door PCBO Tytsjerksteradiel.

Lees verder
‘Ons het dit baie geniet’ – De Grote Rekendag in Zuid-Afrika

Een Grote Rekendag betekent in Zuid-Afrika een hele verandering in het onderwijs want samenwerken, zelf meten, bouwen, vergelijken brengen de kinderen in beweging en vragen om overleg. Twee derdejaars pabostudenten organiseerden met behulp van de leerkrachten een GRD en zagen de kinderen en leraren genieten en leren.

Lees verder
De vertaalcirkel – 13 veelgestelde vragen

Regelmatig wordt aan Ceciel Borghouts gevraagd om opnieuw te publiceren over de vertaalcirkel. In de praktijk blijkt het namelijk lastig om er goed mee te werken. Dat is precies de reden waarom zij er eigenlijk niet verder over wil publiceren. De praktijk is weerbarstig en kan eigenlijk niet zonder coaching op de werkvloer.

Lees verder
Ontwerp een vakantiehuisje – Open vragen tijdens de Grote Rekendag

De Grote Rekendag biedt leerkrachten de kans om in een goed voorbereide leeromgeving kinderen aan het werk te zetten met betekenisvolle opdrachten. De leerkracht heeft op deze dag gelegenheid om te observeren en via gerichte vragen kinderen uit te dagen of verder te helpen.

Lees verder
En de winnaar is … – Verslag van de Grote Rekendag

Op woensdagmiddag 17 mei 2017 was de prijsuitreiking aan de winnaars van de rekenspellenwedstrijd 2017.

Lees verder
Kinderen willen leren – Hoe de school de intrinsieke motivatie kan bewaren

Dit artikel is een weergave van een interview met Marcel van Herpen waarin de pedagogische benadering van het onderwijs wordt benadrukt, ook in het rekenonderwijs.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Van de Grote Rekendag naar enkele aanwijzingen voor implementatie van onderzoekend leren tijdens rekenen-wiskunde (jrg 37 nr. 1, 2017)

In het hier beschreven onderzoek zijn negen leerkrachten die met hun school deelnamen aan de Grote Rekendag geïnterviewd om te achterhalen op welke wijze ze gebruiken maken van onderzoekend leren in hun reken-wiskundeonderwijs. Centraal hierbij staat hun ervaring, opleiding en frequentie van het gebruik van onderzoekend leren en hun behoefte bij verdere invoering hiervan.
De geïnterviewde leerkrachten zijn in drie groepen te verdelen, die verschillen op bovengenoemde aspecten. Er zijn aanwijzingen dat de drie groepen leerkrachten andere behoeften hebben ten aanzien van verdere implementatie van het gebruik van onderzoekend leren tijdens het reken-wiskundeonderwijs. Hierbij zijn de beschikbaarheid van faciliteiten en informatie belangrijke randvoorwaarden voor succesvolle implementatie van het gebruik van onderzoekend leren bij rekenen-wiskunde.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Betekenisvol reken-wiskundeonderwijs op de lerarenopleiding (jrg 37 nr. 2, 2017)

Veel lerarenopleidingen hebben te maken met ongewenste uitval op de wiskundige computergestuurde adaptieve toets (Wiscat) zowel als op de twee jaar later afgenomen landelijke kennisbasistoets rekenen (LKT). Meerdere opleidingen voerden in de afgelopen jaren wijzigingen door in het curriculum. Onbekend is of deze de door aanstaande leraren ervaren betekenisvolheid van het aanbod beïnvloeden. Evenzo is weinig bekend over de rol van variabelen als motivatie en faalangst. Met als doel meer inzicht te verkrijgen tussen deze relaties is een kwantitatief zowel als kwalitatief onderzoek naar deze variabelen en hun onderlinge relaties uitgevoerd onder 162 aanstaande leraren in hun eerste en derde jaar op een lerarenopleiding primair onderwijs. De resultaten tonen dat een relatie bestaat tussen de toetsuitslagen van Wiscat en LKT. Tegelijkertijd toont nadere analyse significante verschillen tussen te verwachten en geobserveerde toetsuitslagen. Faalangst blijkt een negatieve predictor voor betekenisvolheid zowel als voor motivatie.
Een betekenisvol aanbod is een voornaam concept in de visie van opleidingen. Tijdens de vragenlijstafname bleek dat aanstaande leraren bij dat concept vrijwel geen concrete beelden hadden. Tijdens de interviews benoemden ze echter vlot praktijkvoorbeelden. De conclusie is dat betekenisvolheid als concept in de praktijk meer explicitering vraagt.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Ontwikkeling studielast rekenen-wiskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs 2009 – 2017 (jrg 37 nr. 2, 2017)

Vanaf 2009 vond er iedere twee jaar een onderzoek plaats naar de studielast en de contacttijd voor het vak rekenen-wiskunde op de Nederlandse lerarenopleidingen basisonderwijs. In 2017 vond het vijfde onderzoek in deze serie plaats. Dit artikel beschrijft de opbrengsten van dit onderzoek.

De afgelopen vier onderzoeken lieten zien dat de verschillen tussen de opleidingen als het gaat om de studielast en contacttijd voor het vak rekenen-wiskunde groot zijn. Dat is ook de bevinding in het vijfde onderzoek.
De afgelopen edities van dit onderzoek is gezocht naar verklaringen voor de grote verschillen tussen de opleidingen. Die is niet gevonden, maar er zijn aanwijzingen dat de toewijzing van studielast en contacttijd voor het vak rekenen-wiskunde vooral te maken heeft met het oplossen van de puzzel in het toewijzen van studielast en contacttijd aan alle vakken.

Lees verder
Van de voorzitter – november 2017

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over curriculum.nu en de nationale rekencoördinatorendag op 9 maart 2018.

Lees verder
Een groeiend netwerk – Facebookgroep rekencoördinatoren

Wil je snel een antwoord op een vraag over het rekenwiskundeonderwijs? Probeer het eens via de Facebookgroep Rekencoördinatoren, een snel groeiende groep leraren die elkaar ondersteunen bij vragen en problemen die ze in de praktijk tegenkomen.

Lees verder
Conferentie Rekenen-Wiskunde – De aansluiting van po naar vmbo

Op vrijdag 19 januari 2018 organiseren de NVvW, de NVORWO en SLO voor de tweede keer de ‘Conferentie Rekenenwiskunde in de aansluiting van po naar vmbo’. De conferentie is bedoeld voor leerkrachten uit de bovenbouw van het po en wiskundedocenten uit de onderbouw van het vmbo

Lees verder
Volgens Bartjens heeft iets gelezen – Drie boeken over rekenen

De volgende boeken worden besproken: 'Sterke rekenaars in het basisonderwijs' (Suzanne Sjoers), 'Rekenonderwijs kan anders' (Dolf Janson) en 'Word een wiskundewonder' (Georgia Amshaw-Bradford).

Lees verder
Doelgericht naar effectieve feedback – Feedback tijdens de rekenles

Op openbare basisschool De Boeier in Lelystad wil men werken met leerlingportfolio’s en stelt het team vast dat er dan nog ruimte voor verbetering is, met name op het gebied van feedback.

Lees verder
Vooraf toetsen – In 6 veelgestelde vragen

Op veel scholen wordt een vorm van vooraf toetsen ingezet. Er zijn ook onderwijsadviseurs die deze vorm van toetsen aanraden. Een kritische beschouwing van deze praktijk lijkt dan ook op z’n plaats.

Lees verder
Kleuters in de hoek – Haal meer uit je rekenhoek

Kleuters leren vooral door te spelen, maar wat ze leren wordt bepaald door het aanbod van materiaal, de opdrachten die ze krijgen, de interventies van de leraar en ga zo maar door. Aafke Bouwman en Ineke Bruning hoe leraren de kwaliteit van rekenactiviteiten kunnen verhogen.

Lees verder
Tussendoelen Rekenen-Wiskunde – Voor primair onderwijs

Onlangs heeft SLO het document ‘Tussendoelen rekenen-wiskunde voor het primair onderwijs: uitwerking van rekendoelen voor groep 2 tot en met 8 op weg naar referentieniveau 1S’ gepubliceerd. Waarom en voor wie zijn deze tussendoelen gemaakt en wat kun je er mee? Bronja Versteeg vroeg het aan Anneke Noteboom, hoofdauteur van deze publicatie.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Lesson Study: aderlating in de vertaling? Collaborative Lesson Research naar vorm en inhoud bij het Nederlandse reken-wiskundeonderwijs (jrg 37 nr. 3, 2018)

Lesson Study is een gestructureerde, integrale methode om te werken aan de professionalisering van leraren. In Japan, waar deze methode is ontwikkeld, blijkt de methode effectief. In andere landen worden vaak essentiële stappen in de methode weggelaten of wordt de inhoud van de fasen anders geïnterpreteerd dan wordt bedoeld. De methode wordt hierdoor minder effectief.
Een oorzaak lijkt voor een deel te liggen in de vertaling van de namen van de fasen van de methode uit het Japans naar een andere taal. Eén van de gevolgen hiervan is dat de focus niet op het leren van en met elkaar wordt gelegd, maar op het ontwerpen van een goede les. Wat verloren gaat is dat er een professionele leergemeenschap in de school of tussen scholen wordt gevormd.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Een motortje erbij? Onderzoekende studenten en de ontwikkeling van het reken-wiskundeonderwijs op de basisschool (jrg 37 nr. 3, 2018)

Dit artikel is de weerslag van een onderzoek naar de koppeling tussen het onderzoek van studenten naar reken- wiskundeonderwijs en professionele leergemeenschappen of vergelijkbare organisatievormen.
Een vergelijking tussen de verschillende samenwerkingsvormen laat het belang van de school als leeromgeving voor leerkrachten en studenten zien. Studenten kunnen met hun onderzoek bijdragen aan de verbetering van hun eigen onderwijspraktijk, maar als het team niet investeert in eigenaarschap van het onderzoek, dan draagt het onderzoek niet of nauwelijks bij aan verbetering van de onderwijspraktijk op schoolniveau.

Lees verder
Van de voorzitter – januari 2018

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over de visie van de NVORWO op het reken-wiskundeonderwijs.

Lees verder
Toekomstbestendig reken-wiskundeonderwijs – ontwikkelteams curriculum.nu van start

In het komend jaar wordt door een ontwikkelteam gewerkt aan een toekomstig curriculum voor rekenen-wiskunde. Kees Hoogland licht het standpunt van de NVORWO toe.

Lees verder
Succesvol leren rijgen – Aftrekopgaven met tientaloverschrijding

In de cursus Met Sprongen Vooruit neemt het rijgen op de lege getallenlijn een belangrijke plaats in. In dit artikel laat Marije van der Laan zien dat de keuze voor deze strategie bij het leren rekenen tot en met 100 gerechtvaardigd is. Vervolgens doet ze een aantal aanbevelingen hoe de lege getallenlijn geïntroduceerd kan worden.

Lees verder
Kleuterwiskunde – Niet alleen voor kleuters

De overgang van groep 2 naar groep 3 kan in veel gevallen beter. De auteurs van dit artikel laten u zien hoe goed overdachte rekenhoeken zowel voor groep 2 als voor groep 3 voldoende uitdaging kunnen bieden.

Lees verder
De Kangoeroe is jarig – De 25e editie van de w4kangoeroe wedstrijd

Elk voorjaar doen over de hele wereld leerlingen op basisscholen en in het voortgezet onderwijs mee aan een erg leuke reken-wiskundewedstrijd. Ook in Nederland doen veel kinderen mee maar nog lang niet genoeg want deze wedstrijd is leuk voor alle kinderen.

Lees verder
Weinig verschillen tussen scholen in rekenprestaties

De prestatieverschillen in rekenprestaties tussen Nederlandse basisschoolleerlingen laten zich voor het overgrote deel verklaren uit factoren op leerlingniveau, blijkt uit een overzichtsstudie van de Universiteit Leiden van het rekenonderwijs op Nederlandse basisscholen.

Lees verder
Niets erbij, niets eraf – Hoe leer je kinderen splitsen?

Een van de doelen eind groep 3 is het memoriseren van de splitsingen t/m 10. Memoriseren betekent dat de leerlingen niet meer (op hun vingers) tellen. In dit artikel vertelt Ceciel Borghouts hoe u vrij simpel voor elkaar kunt krijgen dat uw leerlingen dit belangrijke doel behalen.

Lees verder
Ontwikkeling en Onderzoek – Sterke rekenaars in het basisonderwijs: De theoretische onderbouwing (jrg 37 nr. 4, 2018)

Recente TIMSS-scores (Meelissen & Punter, 2016) tonen aan dat investeren in goed reken-wiskundeonderwijs aan sterke rekenaars aandacht verdient. Aanleiding voor het bestuderen van sterke rekenaars was het ontbreken van aandacht voor deze doelgroep in het rapport ‘Doorlopende leerlijnen’ (Expertgroep Doorlopende Leerlijnen, 2008). De studie van de auteur leidde tot een verzameling uitdagende opdrachten voor sterke rekenaars, een nieuwe definitie van de doelgroep met bijbehorende subtypen en hun onderwijsbehoeften. Twee onderwijsaanpassingen die aansluiten bij de onderwijsbehoeften van de doelgroep zijn het organiseren van een vast instructiemoment tijdens de reken-wiskundeles voor sterke rekenaars en het vormgeven van een plusklas rekenen.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Een beschrijvingskader voor rekenapps (jrg 37 nr. 4, 2018)

Veel kinderen spelen rekenapps op de smartphone om te werken aan hun rekenvaardigheid. Deze apps richten zich vooral op het oefenen van rekenvaardigheden. Dit onderzoek gaat over de ontwikkeling van een beschrijvingskader voor rekenapps, waarbij ook gekeken wordt naar andere aspecten van het reken-wiskundeonderwijs dan het oefenen. Deze invalshoek wordt hier aangeduid als mathematiseren. Dit onderzoek is ingericht als expertraadpleging. Experts met verschillende relevante achtergronden adviseerden over het beschrijvingskader. Zij vroegen om toespitsing van het kader op een specifieke doelgroep en om sterke vereenvoudiging van dit kader. Dit leidde uiteindelijk tot een kijkwijzer voor ouders, waarin onder meer de notie van mathematiseren op een voor ouders geschikte wijze verwoord wordt.

Lees verder
Van de voorzitter – maart 2018

Francis Meester is de voorzitter van de NVORWO. Ze vertelt over de nationale netwerk dag van rekencoördinatoren op 9 maart 2018.

Lees verder
Kan dit altijd zo? – Computational thinking in elke rekenwiskundeles

Tot de 21e eeuwse vaardigheden wordt ook computational thinking gerekend. Anna Hotze en Ronald Keijzer geven een aantal voorbeelden en laten zien hoe u deze kunt gebruiken in uw onderwijs.

Lees verder
Vandaag beginnen – reken-wiskundeonderwijs voor de toekomst

De auteurs van dit artikel laten zien hoe je de leerlingen kunt voorbereiden op wat de maatschappij van hen vraagt door binnen het huidige reken-wiskundeonderwijs de focus te verleggen.

Lees verder
Denken in doelen – rekenen zonder methode op de basisschool

Rekenonderwijs op de basisschool kan anders, is het betoog van twee bevlogen IB’ers die samen een aanpak voor het rekenonderwijs ontwikkelden gebaseerd op doelen, niet op een methode. In dit artikel nemen zij u mee in het ontstaan en de werkwijze van Denken in doelen.

Lees verder
Een objectieve meting van het niveau – Kiezen uit de verplichte eindtoetsen

Tegenwoordig kunnen scholen kiezen uit zes eindtoetsen. Wat zijn de verschillen tussen deze eindtoetsen en hoe kies je een eindtoets die goed bij de school en je leerlingen past? Corinne Harten vergeleek de verschillende toetsen.

Lees verder
Begrip ontstaat niet vanzelf – Interview met Zalman Usiskin over de voor- en nadelen van digitale reken-wiskundemethodes

Digitale reken-wiskundemethodes hebben steeds meer te bieden. Ze kunnen een enorme verrijking van het rekenwiskundeonderwijs
zijn en de mogelijkheden van de leerkracht vergroten als het gaat om het volgen, ondersteunen en uitdagen van leerlingen.

Lees verder
Van het bestuur… – Mei 2018

Omdat Francis Meester, zoals ze in de vorige Volgens Bartjens al schreef, na 6 april is teruggetreden als voorzitter en het bestuur de keuze voor een nieuwe voorzitter nog niet heeft gemaakt, schrijft Douwe Jan Douwes (bestuurslid NVORWO) deze column voor één keer namens het bestuur.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Op zoek naar een vakoverstijgende didactiek voor rekenen-wiskunde en aardrijkskunde op de lerarenopleiding basisonderwijs (jrg 37 nr. 5 2018)

Daphne Rijborz biedt in haar artikel een doordenking van de vakintegratie van de vakken aardrijkskunde en rekenen-wiskunde. Ze kiest daarbij drie perspectieven namelijk het maatschappelijk belang van het doordenken van deze integratie, het leren van leerlingen op de basisschool en het leren van studenten aan de lerarenopleiding basisonderwijs. Haar studie is een zgn. Delphistudie, waarin afwegingen worden voorgelegd aan experts om tot weloverwogen keuzen te komen.

Lees verder
Leren representeren

De auteurs van dit artikel beschouwen het representeren van een rekenprobleem als een belangrijk onderdeel in het oplossingsproces. Zij analyseerden welke representaties leerlingen in de brugklas maken en welke representaties het vaakst leiden tot een goed antwoord.

Lees verder
Het Go-Lab

Onderzoekend leren in de context van wiskunde biedt een uitstekende mogelijkheid om verschillende 21e-eeuwse vaardigheden op te doen. De auteurs van dit artikel houden een warm pleidooi voor het onderzoekend leren en hoe dit goed ingezet kan worden in de reken-wiskundelessen.

Lees verder
Klopt dit wel?

Kunnen we leerlingen in het basisonderwijs al beter voorbereiden op de digitale maatschappij waarin nepnieuws een steeds grotere rol speelt? In dit artikel delen de auteurs de resultaten van een verkennend onderzoek dat ze naar aanleiding van o.a. deze vraag uitvoerden.

Lees verder
Conceptuele doelen

In een themanummer rond de wiskunde in het rekenwiskundeonderwijs mag een artikel over doelen niet ontbreken. De auteurs gaan in op de vraag welke doelen nu en in de nabije toekomst van belang zijn.

Lees verder
Inzicht ontwikkelen

In de veranderende maatschappij lijkt er meer behoefte te zijn aan mensen die zelf hebben leren denken tijdens hun rekenwiskundeonderwijs dan aan mensen die alleen maar kunnen reproduceren. De auteurs houden een pleidooi voor Guided Reinvention, ofwel Geleid Heruitvinden, een aanpak die Hans Freudenthal in de jaren 80-90 van de vorige eeuw gebruikte.

Lees verder
Inhoud

Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.

Lees verder
Ontwikkeling en onderzoek – Verslag 36e Panama-conferentie. Rekenen een hele kunst (jrg 37 nr. 5 2018)

Een verslag van de afgelopen Panama-conferentie met het thema ‘Rekenen een hele kunst’. De stand van zaken wordt geschetst bij het denken over rekenen-wiskunde in de basisschool en in het opleidingsonderwijs. Tijdens de conferentie richt de discussie zich op het onderwijs van de toekomst, maar ook op het evalueren van de kwaliteit van het onderwijs en het meenemen van onderzoeksresultaten in het overdenken van onderwijs.

Lees verder