Editie: Jaargang 6 - nummer 2 (2018-2019)

inhoudsopgave
Gratis
Lees verder
redactioneel
Gratis
Lees verder
Je kunt niets zonder kennis – taalonderwijs zonder trucjes

Naar aanleiding van de publicatie van de zg. Grote Opdrachten van de ontwikkelgroep Nederlands van Curriculum.nu beschrijft Marc van Oostendorp wat hem in deze teksten opvalt. Zijn motto is daarbij dat je moedertaal leren nooit ophoudt en dat het daarom belangrijk is om leerlingen niet alleen te trainen in hun taalvaardigheid, maar ze ook kennis over taal en taalgebruik aan te reiken. Alleen zo kun je blijven leren.

Lees verder
Het taaltalent van Annet Schaap

Dit artikel beschrijft hoe de succesvolle illustratrice Annet Schaap ertoe gekomen is om zelf een boek te schrijven: het meermalen bekroonde boek Lampje.

Lees verder
Woorden en betekenissen Woordenschat verbinden met taalbeschouwing

Vaak hangt de betekenis van woorden af van wie zo’n woord gebruikt en in welke context. Daarmee is kennis van woorden verbonden met taalbeschouwen en zelfs met filosoferen. Dat klinkt misschien heel moeilijk en theoretisch, maar het kan al met kleuters laat Dolf Janson in dit artikel zien.

Lees verder
Taal uit de gevangenis

Het voorleesproject in de gevangenis van Dordrecht, waarbij gedetineerde vaders hun kind(eren) mogen voorlezen, blijkt een succes voor beiden.

Lees verder
Meer meertaligheid in het basisonderwijs…Ja maar, hoe? Nieuwe inzichten door meertaligheidsprojecten
Gratis

Nederland is rijk aan talige en culturele diversiteit maar toch blijft de hoofdtaal van het curriculum het Nederlands. Andere talen, zoals migranten- of streektalen spelen een kleinere (of geen) rol in het onderwijs. In dit artikel worden de achtergronden en bedoelingen besproken van recent gestarte projecten vanuit de NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden en Emmen rond het inzetten van alle daar in het onderwijs aanwezige talen.

Lees verder
Rapporten

Column leraar: over de ervaringen met het leerlingen laten opstellen van een rapport over hun leraar.

Lees verder
Taal=meer

Suggesties om onderzoekende taalactiviteiten te laten doen door en met de leerlingen.

Lees verder
Als we durven

Column taalexpert over het effect van een betekenisvolle creatieve schrijfopdracht.

Lees verder
Alle kleuters hebben iets te vertellen

De verhalen van kleuters zijn niet altijd goed te volgen en lang niet allemaal vertellen ze uit zichzelf en met gemak. Ze zijn soms verlegen, onzeker, beheersen de taal onvoldoende of hebben last van een combinatie daarvan. Maar álle kleuters hebben iets te vertellen, laten Hieke van Til en Marian Bruggink in dit artikel zien.
Daar aandacht voor hebben, goed luisteren, echt nieuwsgierig zijn én doorvragen stimuleert de taalvaardigheid. In een pilotstudie op een school is daarom onderzocht of de inzet van taalrondes, waarin leraar en kinderen elkaar eigen ervaringen vertellen, een positief effect had op de vertelvaardigheid, vergeleken met een groep waar geen taalrondes plaatsvonden.

Lees verder
Taalonderwijs in rijke thema’s

Aan de hand van een fotoverslag wordt duidelijk hoe Marit van der Meulen, die werkt op RKB De Regenboog in Zoetermeer (groep 6), vorig schooljaar met groep 5 is gestart met themagericht taalonderwijs. Zij deed dit vanuit de behoefte aan zinvol, motiverend en effectief taalonderwijs. Op De Regenboog zitten veel anderstalige leerlingen en de instroom van NT2-leerlingen in alle groepen is groot.

Lees verder
Taalonderzoek in de praktijk: Harry Stokhof

Harry Stokhof promoveerde juni 2018 aan de Open Universiteit op het proefschrift: “How to guide effective student questioning?” een onderzoek naar de begeleiding van vraaggestuurd onderwijs.
Leraren hebben hiervoor een flexibele ondersteuning nodig, die enerzijds structuur geeft om voorkennis te verkennen, leervragen op te roepen en samen kennis te bouwen met de antwoorden, en anderzijds ruimte biedt om dit naar eigen inzichten in de eigen klas te organiseren.

Lees verder
Taalonderzoek in de praktijk: Nicole Swart

Nicole Swart is in december 2018 gepromoveerd aan de Radboud Universiteit. Zij onderzocht de rol van woordenschat bij het begrijpen van teksten in de midden- en bovenbouw van het basisonderwijs. Daarbij heeft zij ook gekeken naar de invloed van cognitieve factoren op de ontwikkeling van begrijpend lezen. Een focus op woorden, relaties en inhoud van de tekst en kinderen daarover in gesprek laten gaan is effectief. Dit hoeft niet alleen tijdens de lees- of taalles, ook bij de zaakvaklessen kunnen leerlingen op een actieve manier veel (woord)kennis en vaardigheden opdoen.

Lees verder
Rijke leesstof stimuleert

Andere teksten maken je leesonderwijs betekenisvol, want teksten in schoolboeken zijn dikwijls tamelijk arm: weinig variatie in woorden, slechte verbanden tussen zinnen, compact en vol school- en vaktaal. Vaak zijn die tekstjes precies afgestemd op de vragen die altijd bij zo’n tekst moeten worden beantwoord. In dit artikel beschrijven de auteurs waarom je beter zelf teksten kunt selecteren en waar je die kunt vinden.

Lees verder
Meertaligheid in de klas – voorbeelden uit de onderwijspraktijk

Vanuit recente inzichten uit de literatuur heeft SLO in samenwerking met leraren een aantal lesactiviteiten ontwikkeld waarin meertaligheid centraal staat. De eerste lesactiviteit is al gratis te downloaden. Eind januari vind je ze allemaal op het vakportaal Nederlands van SLO: nederlands.slo.nl.

Lees verder
Ontwikkelschool in de kijker: bs de Regenboog in Schijndel

Een portret van een ontwikkelschool die via Curriculum.nu bezig is met het leergebied Nederlands: hoe ziet hun taalonderwijs er nu uit? Waarom doen ze mee aan en waar hopen ze op? Waar wij afgelopen jaren op De Regenboog mee bezig zijn geweest is de zogenaamde ‘sjablonen-didactiek’. Sjablonen vormen een uitgangspunt om het leren (van kennis en vaardigheid) op gang te helpen. Voor elke vorm van taaluitingen hebben we een concrete uitwerking voor leerlingen gemaakt. Die uitwerking noemen wij een sjabloon.

Lees verder
Hoe geef je de talenkennis die nieuwkomers meebrengen een plek in je onderwijs?

Leerlingen die nog geen Nederlands spreken, zijn al taalvaardig in een andere taal. Als leraar zou je die talenkennis van leerlingen kunnen benutten. Maar hoe doe je dat?
De auteurs beschrijven hoe een webapp van de Universiteit Utrecht, vol informatie over thuistalen, leraren kan inspireren en ondersteunen.

Lees verder