Editie: Jaargang 6 - nummer 3 (2018-2019)

Iedereen taalcompetent in de 21e eeuw? – drie uitdagingen voor het po
Gratis

Van den Branden benoemt drie uitdagingen voor het taalonderwijs in de basisschool:
1. Actualiseer het curriculum en baseer doelen en inhouden op wat kinderen in de 21e eeuw met taal moeten kunnen doen. 2. Baseer de didactiek op wat wetenschappers in de 21e eeuw weten over krachtig taalonderwijs en maak je taalonderwijs uitdagend en betekenisvol. 3. Werk niet alleen aan taal is daarom een logische consequentie met twee accenten: doorbreek de grenzen tussen vakken en stimuleer samenwerking binnen en buiten de school, zodat taalgebruik functioneel is.

Lees verder
redactioneel
Gratis
Lees verder
inhoudsopgave
Gratis
Lees verder
Het taaltalent van Lilian Marijnissen

Lilian Marijnissen is fractievoorzitter van de SP in de Tweede Kamer. Zij werd door het wekelijkse radioprogramma De Taalstaat uitgeroepen Taalstaatmeester 2018, vanwege haar heldere taalgebruik. Dit was aanleiding om eens na te gaan welke invloeden dat taalgebruik hadden geholpen.

Lees verder
Uitgesproken mondelinge taalvaardigheid

In het schooljaar 2016-2017 is in opdracht van de Onderwijsinspectie een peilingsonderzoek naar mondelinge taalvaardigheid uitgevoerd. Dit onderzoek richtte zich op de vaardigheden spreken, luisteren en gesprek voeren, zoals die in de referentieniveaus 1F en 2F zijn beschreven. Het aantal leerlingen dat 2F haalt is laag.

Lees verder
Als we de verteltas weer inleveren, zijn we allemaal verdrietig

De auteur werkt als ouder op school mee om verteltassen te maken. Zo’n tas bevat een boek en allerlei materialen die aansluiten bij het verhaal en is versiert op een daarbij passende wijze. Zij vertelt hoe haar kinderen thuis met zo’n tas aan het werk gaan.

Lees verder
Stelonderwijs: wat weten we uit onderzoek en praktijk?

De auteurs beschrijven wat bekend is over effectieve schrijfaanpakken en spitsen dit toe op wat leraren hiervan in hun praktijk bruikbaar vinden. Dit vertalen zij vervolgens naar stelonderwijs op de pabo. Door de schrijftaak persoonlijk en betekenisvol te maken en leerlingen kunnen samenwerken, blijkt dat de kwaliteit groeit. (www.awonderwijs.nl)

Lees verder
Voorlichting

De auteur beschrijft haar band met een leerlinge van wie de moeder al is overleden en die haar nu ziet als een rolmodel bij haar groei naar tiener.

Lees verder
Taal = meer

Onderzoeks- en uitprobeeropdrachten voor leerlingen over reclametaal, beroepsaanduidingen voor mannen en vrouwen, en het ontwerpen en toepassen van vormen van geheimtaal.

Lees verder
Iedereen heet hier zo raar

De auteur beschrijft haar eerste contact met een nieuwe leerling op een Vlaamse school, afkomstig uit Colombia, die nog geen Nederlands/Vlaams spreekt, maar Spaans.

Lees verder
Stimuleren van geletterdheid met een prentenboek als uitgangspunt

Tien procent van de leerlingen dreigt als laaggeletterde van school te komen. Dit kun je als team voorkomen door doelgericht het taalgebruik te stimuleren vanaf leerjaar 1, o.m. door een actieve inzet van prentenboeken. Rond die prentenboeken kunnen dan activiteiten en voorwerpen ingezet worden die het verhaal tot leven wekken en taalgebruik uitlokken door de hoofdpersoon a.h.w. tot leven te wekken.

Lees verder
Taal en muziek samen

Op basisschool De Poolster uit Nieuw Roden gaat groep 8 opera De Mikado opvoeren. Dat vraagt veel leeswerk, maar met dat doel voor ogen blijkt dit herhaald en met verschillende intonaties lezen van de rollen een prettige uitdaging.

Lees verder
taalonderzoek in de praktijk – Eline Prijs

Eline Prijs deed onderzoek in tweetalig primair onderwijs (Nederlands en Engels) naar de verschillen in taalgebruik tussen leerlingen met Nederlands als thuistaal en NT2-leerlingen. Hieruit bleek dat de beide groepen niet significant verschilden bij het vertellen van een verhaaltje in het Nederlands, maar dat de NT2-leerlingen beter scoorden bij het vertellen van een verhaaltje in het Engels.

Lees verder
Taalonderzoek in de praktijk – Femke van der Wilt

Femke van der Wilt promoveerde aan de VU op de rol van communicatieve taalvaardigheid bij sociale afwijzing. Leidt een lager niveau van taalvaardigheid eerder tot sociale afwijzing dan bij kinderen die dit lagere niveau niet hebben? In de literatuur is vrijwel alleen de woordenschat onderzocht. Daarom onderzocht zij de communicatieve taalvaardigheid. Hieruit bleek dat een lage score daarin inderdaad samenhing met meer afwijzing.

Lees verder
Nog meer taal – strooigoed

Signalering van Reflectiewijzer mondelinge taalvaardigheid (www.peilpunt.nl) en van lesmateriaal mondelinge taal dat bij de peiling is gebruikt (www.slo.nl). Op deze site zijn ook lesactiviteiten te downloaden om aandacht aan meertaligheid te schenken. Verder het nieuw verschenen boek Leren kun je observeren (www.janson.academy). Verder een kindertekst uit een nieuwkomersschool.

Lees verder
Gebarentaal voor iedereen! Over het belang van gebarentaal voor horende kinderen

3000 kinderen kregen een kennismakingsles Nederlandse Gebarentaal, een van onze inheemse talen. Het enthousiasme van leerlingen en leraren kwam door nieuwsgierigheid en het besef dat deze vaardigheid bijdraagt aan een meer inclusieve samenleving. Hoe jonger je een taal leert, hoe minder moeite dat kost en het werkt ook stimulerend op de cognitieve ontwikkeling. Als basis voor deze introductie kiest men dan voor ondersteunende gebaren.

Lees verder
sbo De Carrousel in Hoogeveen – ontwikkelschool in de kijker

In dit derde portret van een ontwikkelschool van Curriculum.nu voor het leergebied Nederlands lezen we hoe het bespreken van de tussenproducten in het team, met een groepje ouders en met leerlingen informatie en bewustwording oplevert. Ouders en leerlingen hebben verschillende voorkeuren. Het team komt ook in beweging, want hun kennis verdiept zich en het stimuleert hen andere aanpakken in hun praktijk in te voeren.

Lees verder
Beter tweedetaalleren met handen en voeten?

De dissertatie van de auteur over het effect van Total Physical Response (TPR) beschrijft dat de verschillende aanpakken geen effect hadden op het resultaat op woordenschattoetsen. Wel bleek het apart nemen van de betreffende kleuters voor woordenschatuitbreiding en hen dan alle aandacht geven effectief. Een laptop voor instructie weegt qua effect niet op tegen het persoonlijk uitvoeren door een leraar.

Lees verder