Artikelen

Jaargang 11 nummer 16 2020
Redactioneel

Van de redactie

Lees verder
Inhoud

Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.

Lees verder
Taaldenkgesprekken met nieuwkomers: Hoe help je leerkrachten uitdagende leermomenten te creëren?

Taaldenkgesprekken zijn gesprekken waarin leerlingen samen denken, redeneren en leren. Dit soort gesprekken is niet alleen spannend en leerzaam voor taalvaardige leerlingen, maar juist ook voor leerlingen die Nederlands als tweede taal leren. Al met heel weinig Nederlands kunnen ze meedoen en al doende groeit hun taal- en denkvaardigheid. Wat moeten nieuwkomersleerkrachten weten over taaldenkgesprekken en hoe kunnen onderwijsadviseurs en opleiders hen ondersteunen bij het uitvoeren ervan?

Lees verder
Een stevige taalbasis voor iedereen

De landelijk vastgelegde onderwijsdoelen zijn voor het laatst 13 jaar geleden herzien en daarom is het tijd voor een actueel curriculum dat bijdraagt aan de doorstroming van basis- naar voortgezet en vervolgonderwijs, de samenhang tussen vakken en een minder overladen programma. Voor negen leergebieden is binnen Curriculum.nu de kern van de kennis en vaardigheden die leerlingen moeten beheersen beschreven: Nederlands, Engels / Moderne vreemde talen, Rekenen & Wiskunde, Digitale geletterdheid, Burgerschap, Kunst & Cultuur, Bewegen & Sport, Mens & Maatschappij en Mens & Natuur. In dit artikel lichten we het voorstel voor het leergebied Nederlands toe en beschrijven we de mogelijke gevolgen hiervan.

Lees verder
Vaardige leerkrachten is wat goed voortgezet leesonderwijs nodig heeft

Veel leestijd en lezen in zelfgekozen boeken biedt de mogelijkheid om zonder leesmethode goed en motiverend voortgezet leesonderwijs te geven. Daarmee verschuift het accent van het werken met een methode voor voortgezet lezen naar een onderbouwd leesbeleid waarin het belang van kennis en vaardigheden van leerkrachten centraal staat. Een voorbeeld hiervan is het LIST-project (Houtveen, Brokamp & Smits, 2012). Beide auteurs van dit artikel zijn ervaren LIST-begeleiders. In dit artikel wordt het accent gelegd op de belangrijkste leerkrachtvaardigheden die bijdragen aan krachtig leesonderwijs. Vervolgens wordt beschreven hoe een schoolbegeleider leerkrachten kan ondersteunen om deze vaardigheden te ontwikkelen.

Lees verder
Dyslexie: Modeverschijnsel en verdienmodel?

Tegenwoordig lijkt het wel alsof iedereen een taal- en/of leesprobleem, zoals dyslexie, heeft. Heb je moeite met het kiezen tussen d’s en b’s? Dyslexie. Problemen met spellingsregels? Dyslexie. Gaat het lezen te langzaam? Dyslexie. Commerciële praktijken schieten als paddenstoelen uit de grond en verdienen grof geld aan dyslexieverklaringen. Deze verklaringen worden ogenschijnlijk zonder enig (verantwoord) onderzoek aan ouders gegeven, zodat hun kind in aanmerking komt voor extra examentijd en aanvullende hulpmiddelen. Toch?

Lees verder
Iedereen kan meedoen in de natuur- en techniekles: Nederlandse ervaringen binnen een internationaal onderzoek naar inclusief, taalgericht onderwijs

Elke leerkracht krijgt dagelijks te maken met grote cognitieve, sociaal-culturele en taalverschillen in de groep, wat differentiatie nodig maakt. Maar het apart begeleiden van groepjes leerlingen staat op gespannen voet met sociale integratie. De laatste tijd groeit de aandacht voor inclusie: manieren om een groep bij elkaar te houden, met alle sociaal-emotionele voordelen van dien, en tegelijkertijd aandacht te besteden aan de verschillende onderwijsbehoeften. In dit artikel beschrijven we ons onderzoek naar een inclusieve aanpak tijdens natuur- en technieklessen in heterogene bovenbouwgroepen in het primair onderwijs.

Lees verder
De Taalronde: betere teksten door meer ideeën

Een verslag, een sollicitatiebrief, e-mail, tweet of appje. Bijna dagelijks houden we ons bezig met schrijven, een vaardigheid die essentieel is voor het functioneren in onze maatschappij. Goed schrijf- of stelonderwijs is dan ook van groot belang. De uitkomsten van het Inspectierapport uit 2011 zijn derhalve zorgelijk: leerkrachten schieten tekort in het vormgeven van het schrijfonderwijs (Henkens, 2011). Doordat leerkrachten te weinig kennis hebben over de cognitieve belasting van het schrijfproces en onvoldoende vaardig zijn in het vormgeven van instructies om de leerlingen hierin te begeleiden, worden leerlingen onvoldoende begeleid bij het ontwikkelen van complexe vaardigheden als het genereren en vormgeven van tekstinhoud en het monitoren van het schrijfproces. De methodiek van de Taalronde lijkt mogelijkheden te bieden om de kwaliteit van het schrijfonderwijs te verhogen.

Lees verder
Literaire gesprekken: de motor voor ontwikkeling in leesvaardigheid en in leesmotivatie

Genieten van lezen is de drive voor verdere literaire ontwikkeling. Kinderen die lezen hoog in het vaandel hebben staan, ervan overtuigd zijn dat ze hier goed in zijn, lezen graag en veel, waardoor hun literaire competentie zich in een opwaartse spiraal verder ontwikkelt. Dit in tegenstelling tot kinderen die van zichzelf zeggen dat ze niet goed zijn in lezen. De uitdaging voor leerkrachten is om negatieve leeservaringen om te zetten in positieve. In dit artikel beschrijft Cornelissen de aanpak en de bevindingen van het in haar onderzoek uitgewerkte onderwijsleertraject Literaire gesprekken in de bovenbouw van het basisonderwijs (Cornelissen, 2016). Nadat uitleg is gegeven over het theoretische concept waarop de literaire gesprekken zijn gebaseerd, volgen een beschrijving van het onderzoek en aanbevelingen voor de onderwijspraktijk.

Lees verder
Agenda

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente bijeenkomsten waarin EDventure, LOPON2 of SLO een rol hebben.

Lees verder
Blikvangers

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO.

Lees verder