Artikelen

Jaargang 10 nummer 15 2019
Redactioneel

Van de redactie.

Lees verder
Inhoud

Bekijk hier de inhoudsopgave van deze editie.

Lees verder
Meertaligheid in beeld: Animatieclips en verwerkingsactiviteiten over meertaligheid voor basisschoolleerlingen

Leraren en leerlingen komen telkens meer in aanraking met andere talen dan het Nederlands – scholen zijn in toenemende mate talig divers. Onderzoek suggereert dat het waardevol is om deze talige diversiteit als rijkdom te zien. Eén van de manieren om deze rijkdom te verzilveren is door het onderwerp meertaligheid te bespreken en te verkennen in de klas; dit draagt bij aan een open en nieuwsgierige houding ten aanzien van talen, taalvariëteiten en meertalige taalverwerving bij kinderen. Taalwetenschappers van de Radboud Universiteit hebben hierover een serie animatieclips ontwikkeld, getiteld Meertaligheid in Beeld. Leraren kunnen deze animatieclips in de klas gebruiken om meertaligheid als onderwerp te introduceren en te exploreren.
In dit artikel introduceren we de serie animatieclips, bespreken we onderliggende wetenschappelijke achtergronden, en doen we suggesties voor verwerkingsactiviteiten die bij de animatieclips passen.

Lees verder
Naar meer grip op mondelinge vaardigheden. Doelgericht werken met behulp van krachtige routines en reflectie

In dit artikel willen we een lans breken voor doelgericht werken aan de ontwikkeling van de mondelinge taalvaardigheid van leerlingen in de groepen 1 tot en met 8. Het mondelinge domein is alomtegenwoordig in klassen en lessituaties, maar uit het recente Peilingsonderzoek naar mondelinge taalvaardigheid in groep 8 komt naar voren dat dat nog niet betekent dat het beheersingsniveau, zoals dat in het Referentiekader Taal onder 1S/2F beschreven is, door de gewenste minimaal 65% van de leerlingen in groep 8 behaald wordt (Inspectie van het Onderwijs, 2019). Om het domein meer onder de aandacht te brengen, hebben we op basis van ervaringen en ontwikkelwerkzaamheden in de praktijk een achttal routines uitgewerkt waarmee doelgerichte ontwikkeling van het mondelinge domein, met een stevige positie voor reflectie, onder handbereik komt.

Lees verder
De beste stuurlui staan aan wal!

Omdat iedereen op school heeft gezeten, heeft ook iedereen een mening over het (lees)onderwijs; het is net voetbal, ook daar staan de beste stuurlui aan wal. Op het schoolplein en tijdens verjaardagen praten ouders van schoolgaande kinderen, als zogenaamde deskundigen, over het onderwijs dat volgens hen niet deugt. Vol overtuiging vertellen zij wat er op school en in de klas anders en beter zou moeten; vol overtuiging vertellen zij waarom de methodiek die de leerkracht hanteert voor hun kind niet werkt. Om de relatie met deze ouders en de gezelligheid van zo’n verjaardag niet te verstoren, laat ik al deze prietpraat, die als wijsheden worden verspreid, vaak van me afglijden. Maar, soms wordt het me te gortig en explodeer ik (zoals nu) in een column.

Lees verder
Herken kleuters met risico op latere leesproblemen

Lezen is een vaardigheid die kinderen moeten leren. Het is nodig om hen daarin expliciet te stimuleren en te begeleiden. Sommige kinderen - de zogenaamde ‘risicolezers’ - beginnen met minder kansen of minder vaardigheden aan de leesontwikkeling en kunnen daardoor problemen ervaren bij de start van het leesonderwijs. Zij ontwikkelen mogelijk leesmoeilijkheden of zelfs ernstige leesproblemen. Door deze kinderen al in de kleuterklas te signaleren, kunnen ze extra voorbereid worden op een zo vlot mogelijke leesstart met leesplezier. Het is daarom belangrijk risicosignalen te herkennen nog voordat leesproblemen opduiken.

Lees verder
Close Reading: aandacht voor inhoud van de tekst

Zonder een goede leesvaardigheid is het onmogelijk om goed deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Het is daarom van essentieel belang dat kinderen op school goed leren lezen. Jarenlang stonden de leesstrategieën centraal tijdens de begrijpend leesles, maar daar komt door de opkomst van Close Reading verandering in. Er is weer aandacht voor de inhoud van de tekst. Vragen als ‘Wat wil de tekst ons vertellen? Wat kunnen we ervan leren? Wat wil de schrijver voor boodschap afgeven? Hoe kunnen we de personages uit het verhaal beschrijven?' staan tegenwoordig steeds meer centraal.

Lees verder
Eerste hulp bij jeugdliteratuur. Een onderzoek naar het effect van lessen jeugdliteratuur op de literaire competentie van eerstejaars pabostudenten

Hoe kan ik weinig lezende pabostudenten laten ervaren dat het lezen van jeugdboeken van belang is voor de eigen ontplooiing en de ontplooiing van kinderen? En hoe laat ik deze studenten ontdekken dat zij door te werken aan hun eigen literaire competentieniveau ook de kinderen op de basisschool kunnen helpen om literair competenter te worden?
Deze vragen waren voor mij de aanleiding tot mijn promotieonderzoek. In dit artikel beschrijf ik de stand van zaken van dit onderzoek. Daarbij zal ik ingaan op het begrip literaire competentie en het belang ervan binnen het kader van de huidige onderwijsontwikkelingen voor het vak taal op de pabo en de basisschool. Ook bied ik een inkijkje in de aangeboden lessen jeugdliteratuur op de pabo.

Lees verder
Beter Schrijven: effectief schrijfonderwijs voor de bovenbouw van het basisonderwijs

Schrijfonderwijs leek vroeger zo eenvoudig. De onderwijzer gaf een ‘stelopdracht´, de leerlingen leverden hun tekst in en kregen hun werk terug met een cijfer of een beoordeling in woorden erboven. Soms waren spelfouten verbeterd of stond er bemoedigend commentaar in de kantlijn. Inmiddels weten we dat er effectievere manieren zijn om beter te leren schrijven.
Uit onderzoek blijkt dat strategiegericht schrijfonderwijs het beste werkt. In dit artikel beschrijven we een aanpak die we ontwikkelden op basis van internationaal erkend onderzoek. Strategieonderwijs is daarin ingebed in het communicatieve
paradigma, met gebruikmaking van krachtige lezersfeedback en het reviseren van teksten op basis van die feedback. De
aanpak bleek effectief en werd, om het voor veel leerkrachten bereikbaar te maken, duurzaam geïmplementeerd in een
veelgebruikte, dynamische onderwijsleeromgeving.

Lees verder
Blikvangers

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO.

Lees verder
Agenda

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente bijeenkomsten waarin EDventure, LOPON2 of SLO een rol hebben.

Lees verder