Praktijkonderzoek


Jaargang 11 nummer 16 2020
Iedereen kan meedoen in de natuur- en techniekles: Nederlandse ervaringen binnen een internationaal onderzoek naar inclusief, taalgericht onderwijs

Elke leerkracht krijgt dagelijks te maken met grote cognitieve, sociaal-culturele en taalverschillen in de groep, wat differentiatie nodig maakt. Maar het apart begeleiden van groepjes leerlingen staat op gespannen voet met sociale integratie. De laatste tijd groeit de aandacht voor inclusie: manieren om een groep bij elkaar te houden, met alle sociaal-emotionele voordelen van dien, en tegelijkertijd aandacht te besteden aan de verschillende onderwijsbehoeften. In dit artikel beschrijven we ons onderzoek naar een inclusieve aanpak tijdens natuur- en technieklessen in heterogene bovenbouwgroepen in het primair onderwijs.

Lees verder

Jaargang 11 nummer 16 2020
De Taalronde: betere teksten door meer ideeën

Een verslag, een sollicitatiebrief, e-mail, tweet of appje. Bijna dagelijks houden we ons bezig met schrijven, een vaardigheid die essentieel is voor het functioneren in onze maatschappij. Goed schrijf- of stelonderwijs is dan ook van groot belang. De uitkomsten van het Inspectierapport uit 2011 zijn derhalve zorgelijk: leerkrachten schieten tekort in het vormgeven van het schrijfonderwijs (Henkens, 2011). Doordat leerkrachten te weinig kennis hebben over de cognitieve belasting van het schrijfproces en onvoldoende vaardig zijn in het vormgeven van instructies om de leerlingen hierin te begeleiden, worden leerlingen onvoldoende begeleid bij het ontwikkelen van complexe vaardigheden als het genereren en vormgeven van tekstinhoud en het monitoren van het schrijfproces. De methodiek van de Taalronde lijkt mogelijkheden te bieden om de kwaliteit van het schrijfonderwijs te verhogen.

Lees verder

Jaargang 11 nummer 16 2020
Literaire gesprekken: de motor voor ontwikkeling in leesvaardigheid en in leesmotivatie

Genieten van lezen is de drive voor verdere literaire ontwikkeling. Kinderen die lezen hoog in het vaandel hebben staan, ervan overtuigd zijn dat ze hier goed in zijn, lezen graag en veel, waardoor hun literaire competentie zich in een opwaartse spiraal verder ontwikkelt. Dit in tegenstelling tot kinderen die van zichzelf zeggen dat ze niet goed zijn in lezen. De uitdaging voor leerkrachten is om negatieve leeservaringen om te zetten in positieve. In dit artikel beschrijft Cornelissen de aanpak en de bevindingen van het in haar onderzoek uitgewerkte onderwijsleertraject Literaire gesprekken in de bovenbouw van het basisonderwijs (Cornelissen, 2016). Nadat uitleg is gegeven over het theoretische concept waarop de literaire gesprekken zijn gebaseerd, volgen een beschrijving van het onderzoek en aanbevelingen voor de onderwijspraktijk.

Lees verder

Jaargang 10 nummer 15 2019
Beter Schrijven: effectief schrijfonderwijs voor de bovenbouw van het basisonderwijs

Schrijfonderwijs leek vroeger zo eenvoudig. De onderwijzer gaf een ‘stelopdracht´, de leerlingen leverden hun tekst in en kregen hun werk terug met een cijfer of een beoordeling in woorden erboven. Soms waren spelfouten verbeterd of stond er bemoedigend commentaar in de kantlijn. Inmiddels weten we dat er effectievere manieren zijn om beter te leren schrijven.
Uit onderzoek blijkt dat strategiegericht schrijfonderwijs het beste werkt. In dit artikel beschrijven we een aanpak die we ontwikkelden op basis van internationaal erkend onderzoek. Strategieonderwijs is daarin ingebed in het communicatieve
paradigma, met gebruikmaking van krachtige lezersfeedback en het reviseren van teksten op basis van die feedback. De
aanpak bleek effectief en werd, om het voor veel leerkrachten bereikbaar te maken, duurzaam geïmplementeerd in een
veelgebruikte, dynamische onderwijsleeromgeving.

Lees verder

Jaargang 9 nummer 14 2019
De kracht van goede gesprekken voor de ontwikkeling van communicatieve vaardigheden

In onderwijs (en opvoeding) proberen we kinderen de benodigde kennis, vaardigheden en houdingen aan te leren waarmee zij in verschillende sociale situaties taal kunnen gebruiken om hun communicatieve doelen te bereiken. Het is belangrijk dat we in onderwijs al vanaf jonge leeftijd expliciet aandacht schenken aan de ontwikkeling van de communicatieve vaardigheden van kinderen. In dit artikel laten we zien wat de kracht kan zijn van het voeren van goede gesprekken met kinderen voor het verbeteren van hun communicatieve taalvaardigheid.

Lees verder

Jaargang 9 nummer 14 2019
Experimenteren en redeneren bij Wetenschap en Technologie

Hoe haal je het maximale uit je onderwijs in Wetenschap en Technologie (W&T)? En welke rol speelt taal daarbij? In dit artikel laten we de relatie zien tussen taal en W&T en presenteren we de opzet en resultaten van een grootschalig onderzoek in groep 6 van de basisschool. Tot slot beschrijven we de ervaringen met de ontwikkelde lesmaterialen die gratis beschikbaar gesteld zijn en doen we een aanzet voor de volgende stap in de vertaalslag van de inzichten naar de onderwijspraktijk.

Lees verder